Unom ka Lakang aron Makakuha og Trabaho
Ang tagsulat nagpuyo karon sa Utah, USA.
Dili kita mahimong temporaryong makabarug sa kaugalingon kon nagkinahanglan kita og trabaho ug walay trabaho. Ania ang unom ka lakang aron makatrabaho.
Mga paghulagway pinaagi ni Iker Ayestaran
Uban sa pipila ka kapilian sa trabaho nga anaa kanimo, unsa ang sunod nga mga lakang nga buhaton aron makuha ang trabaho nga haum para kanimo?
Nagkinahanglan ka ba og trabaho o mas maayong trabaho? Nakaila ka ba og tawo nga nanginahanglan og trabaho? Ang hagit karon alang sa daghan kaayong tawo nga desperado nga nanginahanglan og trabaho o mas maayong trabaho mao nga kasagaran dili sila sigurado kon unsaon sa pagkakuha sa trabaho nga ilang gusto. Mangutana sila, “Mohimo ba ko og résumé, ibutang ang impormasyon sa akong kaugalingon diha sa internet, o kining duha, ug unsaon?” “Unsa ang saktong paagi sa pagtubag sa mga pangutana nga sama sa, ‘Unsa ang imong mga kahuyang?’ ug ‘Nganong ikaw man ang among kuhaon alang niini nga trabaho?’”
Kini nga artikulo nagpaambit og napamatud-an na nga unom ka lakang nga plano sa unsay kinahanglan gayud nimong mahibaloan ug dayon buhaton aron makuha ang trabaho nga imong gusto. Kining unom ka lakang gibase sa usa ka bahin sa mga resulta sa usa ka survey nga akong gipahigayon kalabut sa mga binuhatan sa pagpangdawat og mga trabahante sa 760 ka mga employer [magpapatigayon] kinsa nangrekrut sa Brigham Young University. Kini nga mga lakang napalambo usab gikan sa impormasyon nga akong nadawat gikan sa mga eksperto sa pagpangdawat og trabahante ug sa sobra sa 30 ka tuig nga pagpangbansay kalabut sa panarbaho ug pagpangrekrut nga akong gihatag ngadto sa liboan ka mga tawo sa sobra 20 ka mga nasud. Sa katapusan, ang akong asawa ug ako bag-o lang nga miserbisyo isip senior nga mga misyonaryo nga gi-assign sa pag-implementar sa Self-Reliance Services sa tibuok Europe. Ang among mga kasinatian milig-on sa among panghunahuna nga ang mga nangita og trabaho nagkinahanglan niining piho nga tabang. Bisan asa ka nagpuyo sa kalibutan, unsa ang imong mga kahanas sa panarbaho, o unsa nga posisyon sa trabaho ang gusto nimong maangkon, kining unom ka lakang makatabang kanimo.
Kini nga proseso sa pagkakuha sa trabaho nga imong gusto mahimong molungtad og gikan sa pipila lang ka adlaw ngadto sa mga semana o gani mga bulan. Apan ang maayong balita mao nga kini nga proseso epektibo. Kining unom ka lakang makatabang sa mga nangita og trabaho diha sa tanang kahimtang kinsa mohaum sa usa sa tulo ka mga kategoriya: (1) kadtong nangita sa una nilang trabaho, (2) kadtong gustong mobalhin og laing trabaho o mosaka ang pwesto sulod sa ilang kasamtangang kompaniya o organisasyon, ug (3) kadtong gustong mobalhin ngadto sa usa ka posisyon sa laing organisasyon.
Lakang 1. Ilha ang piho nga trabaho nga gusto nimo karon.
Kinahanglang maila nimo ang tinud-anay nga trabaho nga mahimo nimo karon, nga haum sa imong kaugalingong pangtrabaho nga mga kahanas, kasinatian, mga kalampusan, o edukasyon. Kon makadesisyon na ka, isulat ang titulo sa trabaho. Kon nagkinahanglan ka og tabang, ang nagkalain-laing mga website naglista og daghang managlahi nga mga titulo ug mga deskripsyon sa trabaho. Alang sa lakang 1, dili kinahanglang makakita ka og bakante nga trabaho; ilha lang ang matang sa trabaho nga ikaw adunay katakus ug kaikag.
Ang duha sa labing dagko nga mga sayop nga nahimo sa mga nangita og trabaho mao ang dili pagpili sa pihong trabaho nga gusto gayud nila o ang pagpili og posisyon nga dili sila kwalipikado. Kon dili ka sigurado sa pihong trabaho nga pangitaon ug tinguhaon, nan tingali moresulta kini nga ikaw wala gayuy makuha nga trabaho. Ang pagsulti og sama sa, “Nagkinahanglan lang ko og trabaho, bisan unsang trabaho” dili makatabang. Ang pagsulti niini dili makadani sa gilauman nga mga employer ug makadaut sa imong kaugalingong mga paningkamot sa pagpangita og trabaho. Busa pagpili og piho nga trabaho nga imong mabuhat karon, ug dayon puntinga ang pagkaangkon niana nga trabaho.
Lakang 2. Pangitaa ang deskripsyon sa trabaho nga imong gusto.
Ang survey nga akong gipahigayon sa 760 ka mga employer kinsa nangrekrut sa Brigham Young University ug ang akong mga tuig sa kasinatian sa panarbaho sa daghang mga nasud mipakita nga ang mga tig-rekrut ug ang mga hiring manager hapit kanunay mokonsiderar lamang sa mga aplikante alang sa piho nga trabaho kinsa adunay sakto nga mga kahanas kalabut sa trabaho, kasinatian, mga kalampusan, o edukasyon alang niana nga trabaho. Ilabi na kining tinuod sa pangtunga-tunga ug pangtag-as nga lebel sa mga posisyon. Samtang mainampingon nilang ikonsiderar ang mga aplikante, kini nga mga tig-rekrut mogamit og usa ka latid o lista nga gitawag og deskripsyon sa trabaho aron mahinumduman ang importante kaayo nga mga rekisito sa matag bakante nga trabaho. Ang tigdawat og trabahante mokomparar dayon sa tanang aplikante ngadto sa piho nga deskripsyon niana nga posisyon.
Kinahanglang imong pangitaon ang deskripsyon sa trabaho nga imong gusto. Makatabang kini kanimo sa paghukom kon maayo ka ba gayud nga aplikante alang niana nga trabaho. Makatabang usab kini kanimo sa paghukom kon unsay isulti ug dili isulti mahitungod sa imong kaugalingon diha sa imong résumé, diha sa mga sulat sa pagpasabut, ug diha sa mga interbyu uban sa mga employer. Ang mga employer kasagarang molista sa deskripsyon sa trabaho alang sa matag bakante nga trabaho diha sa ilang mga website, sa mga pahibalo diha sa mga pamantalaan, ug sa mga website alang sa pagpangita og trabaho. Ang kasamtangan nga mga trabahante kinsa nahibalo sa trabaho mahimo usab nga makasulti kanimo mahitungod sa mga deskripsyon ug mga rekisito sa bakante nga trabaho.
Ang imong tahas sa lakang 2 mao ang pagpangita sa piho nga mga rekisito nga gilista diha sa deskripsyon sa trabaho alang sa trabaho nga imong gusto. Gamiton dayon nimo kana nga importanting impormasyon sa mga lakang 3–6.
Lakang 3. Ilha ang imong mga kahanas, mga kasinatian, mga resulta sa trabaho, ug edukasyon nga haum sa trabaho nga imong gipili.
Dinhi imong ilhon ang imong kaugalingong personal nga mga kahanas ug mga nakab-ut kalabut sa trabaho nga nagpakita nga ang imong background mitakdo gayud sa importante nga mga rekisito sa trabaho nga imong gusto karon, sumala sa gihulagway diha sa deskripsyon sa trabaho nga imong nakita sa lakang 2.
Samtang mohimo ka niini nga lista sa imong mga kahanas ug mga nakab-ut kalabut sa trabaho, makakumpara ka dayon sa imong background sa trabaho ngadto sa mahinungdanong mga kwalipikasyon nga gipakita sa deskripsyon sa trabaho nga imong nakita diha sa lakang 2. Kon ang imong lista nagpakita nga ang imong mga kahanas mitakdo gayud sa mga panginahanglan sa trabaho nga imong gipili diha sa lakang 1, diretso na dayon ngadto sa mga lakang 4–6. Hinoon, kon ang imong mga kahanas ug mga nakab-ut nga imong gilista diha sa lakang 3 wala kaayo motakdo sa deskripsyon sa trabaho nga imong nakit-an sa lakang 2, nan kinahanglang ikonsiderar gayud nimo ang pagpili og laing trabaho nga tinguhaon niining higayona, usa ka trabaho nga mas motakdo sa imong kasamtangan nga mga kahanas ug mga abilidad.
Lakang 4. Pagsulat og gipahaum nga résumé nga dunay usa o duha ka pahina.
Ang nag-unang katuyoan sa imong résumé, gitawag usab og curriculum vitae, mao ang mainterbyu sa usa ka tig-rekrut o tigdawat og trabahante kinsa nangita og ikabutang sa bakante nga posisyon. Ang imong résumé mohimo niini pinaagi sa daklit nga pagpakita ngadto sa tigdawat og trabahante nga ang imong mga kahanas sa trabaho, kasinatian, mga nakab-ut, o edukasyon nga may kalabutan sa trabaho mitakdo sa unsay gisulti diha sa deskripsyon sa trabaho sa employer nga maoy labing importante nga mga kinaiya sa gimithi nga aplikante alang niana nga trabaho.
Ang résumé nga imong isulat alang sa matag lahi nga employer kinahanglang ipahaum. Dili kinahanglan nga usbon nimo ang sama nga mahinungdanong impormasyon nga imong ilakip sa tanan nimong mga résumé, sama sa imong kasaysayan sa panarbaho, impormasyon sa imong eskwelahan, ug ang imong kasamtangang impormasyon sa pagkontak. Kadto nga mga detalye mao ra gihapon diha sa tanan nimong mga résumé. Apan kon mo-apply ka og trabaho ngadto sa sobra sa usa ka employer, ang matag employer adunay medyo lahi o lahi kaayo nga deskripsyon sa trabaho alang sa ilang trabaho. Busa, kinahanglang mopili ka hain sa imong mga kahanas ug mga nakab-ut ang tukma sa matag deskripsyon sa trabaho. Ibutang kadto sa imong résumé isip mugbo nga mga pamahayag nga magsugod og mahulagwayong berbo, sama sa “misiksik [researched],” “mipalambo [developed],” “migama [produced],” “midumala [managed],” ug uban pa.
Sama pananglit, kon ikaw adunay kasinatian sa trabaho diha sa sales ug marketing ug nang-apply ka sa duha ka lain-laing mga trabaho—ang usa nakatutok sa sales, ug ang lain sa marketing—niana mohimo ka og duha ka résumé, ang usa mas nagpaambit sa imong mga kalihokan ug mga nakab-ut sa sales ug ang lain mas nagpaambit sa imong mga nakab-ut ug mga kalihokan sa marketing. (Kon ikaw wala pa kaayoy kasinatian sa trabaho, bisitaha ang lds.org/go/71939 aron makat-on unsaon sa paggamit sa kasinatian gikan sa imong pagserbisyo sa Simbahan diha sa imong résumé.)
Lakang 5. Pangita og mga employer kinsa nanawat na karon og mga tawo alang sa trabaho nga imong gusto.
Kanunay nga adunay pipila ka bakante nga mga trabaho nga angay mabutangan og trabahante, bisan sa lisud kaayo nga mga panahon. Ang mga empleyado mopahulay [retire], mag-ilis og trabaho, moumento ang posisyon, mous-us ang posisyon, o mobiya. Ug kanunay nga adunay pipila ka mga negosyo nga naglambo ug nagkinahanglan og dugang nga mga trabahante. Ang tanan niini nga mga sitwasyon mosangpot sa mga trabaho nga kinahanglang mabutangan og kwalipikado nga mga aplikante. Usahay mahitabo kini sa pipila lang ug usahay sa daghan kaayo nga bakante nga mga trabaho nga kinahanglang kabutangan og trabahante. Busa ayaw pagpakawala sa paglaum kon wala ka pa makakita og trabaho. Padayon lang sa pagpangita niana nga trabaho alang kanimo.
Tan-awa diha sa mga website sa mga employer, mga website pangtrabaho, mga pahibalo sa mga pamantalaan, ug ubang tinubdan alang sa trabaho nga imong gusto. Usab, usa sa labing maayong paagi sa pagpangita og bakante nga mga trabaho mao ang networking—ang pagkontak og daghang tawo matag adlaw, sama sa mga silingan ug mga miyembro sa ward, sultihan sila sa piho nga trabaho nga imong gipangita ug sa pagpangutana kon nahibalo ba sila sa ingon nga bakanteng trabaho o kon aduna silay kaila nga tingali nakahibalo sa ingon nga bakanteng trabaho. Siguroha nga mahatag ang imong impormasyon sa pagkontak ngadto sa tanan niini nga mga tawo samtang makig-network ka kada adlaw.
Lakang 6. Kat-uni ang maayo nga pagtubag sa interbyu sa dili pa ipadala ang imong mga résumé ngadto sa mga employer.
Sa dili ka pa magsugod sa pagpadala sa imong maayong pagkahan-ay nga mga résumé ngadto sa gilauman nga mga employer, kinahanglan gayud nga makakat-on ka daan sa pagtubag og maayo sa interbyu. Daghan kaayong tawo ang mosugod sa pagpadala og mga résumé sa labing dali nga ilang mahimo, nga dili pa sila andam sa pagtubag og maayo sa interbyu. Ang problema niini mao nga ang pipila niini nga mga nangita og trabaho mahimong dapiton dayon alang sa usa ka interbyu. Kini nga mga aplikante maghinam-hinam, moadto sa interbyu nga walay igo nga pagpangandam, dili maayong motubag sa interbyu, ug busa dili madawat sa trabaho. Sa higayon nga mabuhat nimo kini, dili na ka mahimong mobalik niana nga kompaniya o tig-interbyu ug mohangyo og laing interbyu, moingon nga nakat-unan na nimo karon unsaon pagtubag sa husto sa mga pangutana!
Ang paagi sa imong pagtubag sa matag pangutana diha sa interbyu mahinungdanon kaayo sa imong kalampusan sa pagkakuha sa trabaho nga imong gusto. Bisan tuod kinahanglang sa kanunay hingpit ka nga magmatinuoron, anaa gihapon ang husto ug sayop nga paagi sa pagtubag sa matag pangutana diha sa interbyu. Pangutan-on ka og sama niini:
-
Unsa ang imong mga kalig-on ug mga kahuyang?
-
Unsa nga problema sa imong trabaho kaniadto nga sulbaron nimo karon sa lahi nga paagi?
-
Pila ang sweldo nga imong gipangita?
-
Unsa ang gusto nimo nga trabahoon lima ka tuig gikan karon?
Isip aplikante, ang tubag nga imong ihatag sa matag pangutana kinahanglang mapangandaman ug planohan daan. Bisan ang usa lang ka bati nga tubag mahimong hinungdan nga dili madawat sa trabaho. Ipunting ang imong mga tubag sa mugbo nga usa o duha ka minuto nga mga ehemplo nga nagpakita nga ang imong kasinatian, mga kahanas, ug mga nakab-ut mitakdo sa ilang deskripsyon sa trabaho. Siksika ang organisasyon sa dili pa ang unang interbyu aron mapahaum nimo ang imong mga tubag sa ilang mga panginahanglan.
Sa katapusan sa kadaghanan sa mga interbyu, ikaw adunay oportunidad sa pagpangutana og pipila ka mga pangutana ngadto sa employer. Ang imong labing maayo nga pangutana mao ang mahitungod sa bakante nga trabaho. “Unsa ang kinahanglang makab-ut o mausab niini nga trabaho?” Makatabang kini kanimo sa umaabut nga mga interbyu kon hangyoon ka sa pagbalik. Sa kinatibuk-an ireserba ang imong mga pangutana mahitungod sa mga tumong sa organisasyon, kultura sa trabahoan, sweldo (gawas kon gipangutana ka kabahin niini), oras sa trabaho, ug mga benepisyo ngadto sa umaabut nga mga interbyu.
Aduna ka na karon sa unom ka mga lakang sa pagkaangkon sa trabaho nga imong gusto. Dili ka mahimong temporaryong makabarug sa kaugalingon kon nagkinahanglan ka og trabaho ug walay trabaho. Kon nagkinahanglan ka og trabaho, mas maayong trabaho, o nakaila og tawo nga nanginahanglan, palihug gamita o ipaambit kining gamhanan, napamatud-an na nga mga himan sa pagpangita og trabaho. Epektibo kini! Hinaut nga ang Ginoo mopanalangin kanimo sa imong mga paningkamot nga makuha ang trabaho nga imong gusto.