Ch’ol 3: Tzolok 1—Lix k’ojob’ankil wi’chik lix evangelio li Jesukristo
“Ch’ol 3: Tzolok 1—Lix k’ojob’ankil wi’chik lix evangelio li Jesukristo,” Jultika Lin Evangelio: Jun tenq’anel hu re xwotzb’al lix evangelio li Jesukristo (2023)
“Ch’ol 3: Tzolok 1,” Jultika Lin Evangelio
Ch’ol 3: Tzolok 1
Lix k’ojob’ankil wi’chik lix evangelio li Jesukristo
Jalam-uuch
Li Xbʼeen Kʼutbʼesink
Eb’ li kristiaan maare te’xpatz’
Ma wan jun li Dios?
Chan ru tinnach’oq rik’in li Dios?
Chan ru tintaw li yaal naq natam li sachok na’leb’?
Chan raj ru tinxtenq’a li paab’ank?
K’a’ut naq wankeb’ k’iila paay chi iglees?
K’a’ut naq xe’tam li ch’a’ajkilal sa’ lin yu’am?
Chan ru tintaw tuqtuukilal naq natam li poqlenk-ib’?
Chan ru tintaw xsahil inch’ool?
Chan ru naq jun li profeet tixtenq’a li ruchich’och’ sa’ li qakutankil anajwan?
Chalen chaq xtiklajik li ruchich’och’, li Dios naxk’utb’esi li evangelio chiruheb’ li ralal xk’ajol rik’ineb’ li profeet. Naxb’aanu a’an rik’in li Ralal, li Jesukristo. Najter chaq, li Jesus kixk’utb’esi li evangelio chiruheb’ li profeet jo’ laj Adan, laj Noe, laj Abraham, ut laj Moises. A’b’an ke’wan naab’al li ke’tz’eqtaanan re.
Wiib’ mil chihab’ chaq, li Jesukristo ajwi’ kixk’ut lix evangelio ut kixxaqab’ lix Iglees. Ke’wan ajwi’ li ke’tz’eqtaanan re li Jesus. Chirix lix kamik, kilaje’xtz’eqtaana lix na’leb’ ut lix Iglees li Qaawa’. Lix tz’aqalil li evangelio ut li wankilal re li tijonelil ink’a’ chik ke’wan sa’ li ruchich’och’.
K’iila cient chihab’ chirix a’an, li Dios kixb’oq jun chik li profeet, laj Jose Smith xk’ab’a’. Li Dios kixk’ojob’ wi’chik lix tz’aqalil li evangelio rik’in laj Jose ut kixk’e xwankil chixk’uub’ankil wi’chik lix Iglees li Jesukristo.
Lix tz’aqalil lix evangelio li Jesukristo sa’ ruchich’och’ anajwan, a’an jun li qosob’tesinkil jwal nim. Li evangelio nokoxtenq’a chixsumenkil li na’leb’ jwal naqapatz’ sa’ qaam. Eb’ li yo’yookil profeet neke’xk’am qab’e naq li ruchich’och’ wan sa’ ch’a’ajkilal. Lix wankilal li Dios sa’ li tijonelil wan wi’chik sa’ ruchich’och’ re naq taarosob’tesi li ralal xk’ajol.
Jalam-uuch
eb’ li misioneer neke’xtzol jun li junkab’al
Li tenq’ choq’ re li k’utuk
Sa’ li raqal a’in wan jun li tusleb’aal na’leb’ li tatxtenq’a chixkawresinkil aawib’ choq’ re li k’utuk. Naxye ajwi’ k’a’ru na’leb’ naru taapatz’ reheb’ li kristiaan, jo’ ajwi’ li naru taab’oqeb’ chixb’aanunkil.
Naq nakakawresi aawib’ chixtzolb’al jun li kristiaan, tz’il rix b’ar wan sa’ xyu’am ut k’a’ru li aajel ru choq’ re. Sik’ ru li na’leb’ jwal us raj xk’utb’al chiru. Kawresi aawib’ re naq taanaw xch’olob’ankil li aatin maji’ rab’ihom. K’uub’ li tzolok a’ yaal jo’ chanru li hoonal wanq aawe re naq ink’a’ taab’ayq li k’utuk.
Sik’ ru li aatin re li loq’laj hu li taawaj xk’utb’al sa’ li tzolok. Naru taataw li aatin re li loq’laj hu b’ar wi’ naxye “xch’olob’ankil li na’leb’” sa’ li hu a’in.
Tz’il rix k’a’ru na’leb’ taapatz’ reheb’ li kristiaan naq yookat chixtzolb’aleb’. Sik’ ru k’a’ru taab’oqeb’ chixb’aanunkil, ut li aatin taaye re xb’oqb’al.
Ye resil li osob’tesink naxyeechi’i li Dios, ut li k’a’ru nakanaw sa’ laa ch’ool.
Li naru nakak’ut chiruheb’ li kristiaan sa’ 15–25 k’asal
Sik’ arin yal jun malaj wiib’ oxib’ li na’leb’ taak’ut. Wan xch’olob’ankileb’ li na’leb’ rub’el li tusleb’aal a’in.
Li Dios a’an li qaChoxahil Yuwa’ li nokoxra
Li Dios, a’an li qaChoxahil Yuwa’ ut laa’o li ralal xk’ajol. Kooxyo’ob’tesi jo’ chanru xjalam-uuch.
Li Dios naxnaw qu ut nokoxra.
Li Dios wan jun xxaqalil li tibʼ ut bʼaq okenaq, nimanb’il xloq’al ut tz’aqal re ru.
Li Dios naraj xk’eeb’al qe li tuqtuukilal ut li tz’aqal sahil chʼoolejil li maajo’q’e taa’oso’q.
Xb’aan naq li Dios nokoxra, kixtaqla li Jesukristo, li Ralal, re xtojb’al qix chiru li maak ut li kamk.
Li Dios naxk’utb’esi li evangelio rik’ineb’ li profeet sa’ li jun q’e jun q’e kutan
Li Dios naxb’oqeb’ li profeet re naq te’ruuchila sa’ ruchich’och’.
Najter chaq, li Dios kixb’oqeb’ li profeet jo’ laj Adan, laj Noe, laj Abraham, ut laj Moises.
Anajwan, jun li yo’yookil profeet naxk’ul xna’leb’ rik’in li Dios re naq tooxtzol ut tixk’am qab’e.
Lix k’anjel li Jesukristo sa’ ruchich’och’ ut lix tojb’al rix li maak
Li Jesukristo a’an li Ralal li Dios.
Naq yoo chi k’anjelak sa’ ruchich’och’, li Jesus kixk’ut lix evangelio ut kixxaqab’ lix Iglees.
Li Jesus kixb’oqeb’ kab’laju chi apostol ut kixk’e xwankilaleb’ re xjolominkil lix Iglees.
Sa’ xraqik lix yu’am, li Jesus kixtoj rix li qamaak naq kixk’ul rahilal sa’ li Awimq Getsemani ut naq kik’ehe’ chiru krus. Chirix lix kamik, li Jesus kiwaklesiik chi yo’yo.
Xb’aan naq li Jesus kixtoj rix li qamaak, naru taakuye’q li qamaak naq naqajal qak’a’uxl. A’an naxk’ojob’ li qach’ool ut naxb’aanu naq tooruuq chi q’ajk rik’in li Dios ut chixk’ulb’al li sahil ch’oolejil chi tz’aqal.
Sa’ xk’ab’a’ lix waklijik li Jesus chi yo’yo, chiqajunilo toowakliiq chi yo’yo chirix naq tookamq. A’an naraj naxye naq lix musiq’ ut lix xaqalil chixjunileb’ li kristiaan te’junajiiq wi’chik ut taawanq xyu’am chi junelik.
Xtz’eqtaanankil li paab’aal
Chirix lix kamikeb’ lix apostol li Jesus, li kristiaan kilaje’xtz’eqtaana lix evangelio ut lix Iglees li Jesukristo.
Ke’xjal naab’aleb’ li na’leb’ re li evangelio. Ke’xjal ajwi’ li kub’iha’ ut xkomon chik li k’anjel re li tijonelil. Li wankilal re li tijonelil ut li Iglees kixxaqab’ li Jesus ink’a’ chik ke’wan sa’ li ruchich’och’.
Lix k’ojob’ankil wi’chik lix evangelio li Jesukristo rik’in laj Jose Smith
Laj Jose Smith kixsik’ xnawb’al b’ar wan tz’aqal lix Iglees li Dios re naq taapaab’anq aran. Li qaChoxahil Yuwaʼ ut li Jesukristo keʼxkʼut ribʼ chiru saʼ 1820. A’an li Xb’een K’utb’esink nayeeman re.
Li Dios kixb’oq laj Jose Smith choq’ profeet, jo’ chanru naq kixb’oqeb’ li profeet sa’ najter kutan.
Lix evangelio li Jesukristo kik’ojob’aak wi’chik rik’in laj Jose Smith.
Xkomoneb’ chik li choxahil aj k’amol esil ke’xk’ojob’ wi’chik li tijonelil, ut laj Jose kik’ehe’ xwankil re xk’uub’ankil lix Iglees li Jesukristo.
Li Jesukristo toj naxjolomi lix Iglees anajwan rik’ineb’ li yo’yookil profeet ut apostol.
Lix Hu laj Mormon: Jun chik ch’olob’anb’il esil chirix li Jesukristo
Lix Hu laj Mormon, a’an jun loq’laj hu tz’iib’anb’il sa’ najter kutan xb’aaneb’ li profeet sa’ li ch’och’ America. Laj Jose Smith kixjaltesi ru lix Hu laj Mormon rikʼin lix maatan ut lix wankil li Dios.
Rochb’een li Santil Hu, lix Hu laj Mormon naxch’olob’ xyaalal lix yu’am li Jesus sa’ ruchich’och’, li na’leb’ kixk’ut, ut lix k’anjel jo’ aj Kolol qe.
Naru toonach’oq rik’in li Dios rik’in rilb’al raatinul lix Hu laj Mormon ut xpaab’ankil li naxye.
Naru naqanaw naq lix Hu laj Mormon a’an raatin li Dios wi taqil li aatin chi sa’, wi taqak’oxla, ut wi tootijoq chirix. Xb’aanunkil a’an tooxtenq’a ajwi’ chixnawb’al naq laj Jose Smith a’an jun li profeet.
Li tijok re xnawb’al li yaal rik’in li Santil Musiq’ej
Sa’ li tijok, li Dios ut li ralal xk’ajol neke’aatinak chirib’ileb’ rib’.
Rik’in li tijok chi anchal qach’ool, naru taqanaw naq tz’aqal yaal lix k’ojob’ankil wi’chik lix evangelio li Jesukristo.
Naq nokotijok, li Santil Musiq’ej naxk’ojob’ ut naxk’ut li yaal chiqu.
Jalam-uuch
eb’ li misioneer neke’xtzoleb’ li saaj winq
Li na’leb’ naru taapatz’ reheb’ li kristiaan
A’aneb’ a’in li na’leb’ naru taapatz’ reheb’ li kristiaan. Naq nakapatz’ li na’leb’ a’in, naru tex-ok sa’ li chaab’il aatinak, ut taataw ru xk’a’uxl laa was aawiitz’in.
K’a’ru nakapaab’ chirix li Dios?
Chan ru naq li nach’ok rik’in li Dios tatxtenq’a?
K’a’ru nakanaw chirix li Jesukristo? K’a’ru ak xak’ul sa’ laa yu’am sa’ xk’ab’a’ li Jesukristo?
Naq yoo chi tamk li sachok na’leb’ yalaq b’ar, b’ar nakasik’ li na’leb’ chaab’il?
Chan ru tatxtenq’a lix nawb’al naq wan jun li yo’yookil profeet sa’ li ruchich’och’ anajwan?
Ma aawab’ihom resil lix Hu laj Mormon? Ma naru taqawotz aawik’in k’a’ut naq aajel ru?
Ma naru taawotz li nakapaab’ laa’at chirix li tijok? Ma naru taqawotz li naqapaab’ laa’o chirix li tijok?
Li naru taab’oqeb’ laa was aawiitz’in chixb’aanunkil
Ma naru taqaxaqab’ junaq kutan re took’ulunq wi’chik?
Xch’olob’ankil li na’leb’
Sa’ li raqal a’in wan li tzol’leb’ ut li aatin re li loq’laj hu li tixkawob’resi laa nawom ut tatxtenq’a chi k’utuk.
Jalam-uuch
junkabʼal
Li Dios, a’an li qaChoxahil Yuwa’ li nokoxra
Li Dios, a’an li qaChoxahil Yuwa’ ut laa’o ralal xk’ajol. Kooxyo’ob’tesi jo’ chanru xjalam-uuch. Aʼan “wan jun xxaqalil li tibʼ ut bʼaq okenaq, li naru nachʼeʼman joʼ chanru li re li winq” (Tzolʼlebʼ ut Sumwank 130:22).
Li Dios naxnaw qu, ut ink’a’ naqataw ru jo’ nimal lix rahom choq’ qe. A’an naxtaw ru li qach’a’ajkilal, lix rahil qach’ool, ut lix q’unal qametz’ew, ut naxyeechi’i qatenq’ankil. Nasaho’ xch’ool naq nokoxik chi uub’ej ut tooxtenq’a chixsik’b’al ru li us. A’an naraj aatinak qik’in, ut naru too’aatinaq rik’in a’an sa’ li tijok.
Li Dios kixyiib’ li ruchich’och’ re naq li k’a’ru taqak’ul arin tooxtenq’a chi tzolok, chi k’iik, ut chi wulak jo’ chanru naq wan a’an. Rik’in tz’aqal li rahok, naraj naq toosutq’iiq rik’in a’an chirix naq tookamq. A’b’anan, ink’a’ naru taqab’aanu qajunes qib’. Xb’aan naq li Dios nokoxra, kixtaqla chaq li Jesukristo, li Ralal, re xtojb’al qix. “Xbʼaan naq li Dios kʼaʼjoʼ naq kixra li ruchichʼochʼ: kixkʼe chaq li Ralal jun chiribʼil re naq chixjunil … inkʼaʼ taasachq, wanq bʼan xyuʼam chi junelik” (Jwan 3:16–17).
Li Dios naraj xk’eeb’al qe li tuqtuukilal ut tz’aqal li sahil chʼoolejil li maajo’q’e taa’oso’q. A’an kixk’uub’ jun na’leb’ li nokoxtenq’a chixk’ulb’al li usilal a’an. A’an li k’uub’anb’il na’leb’ re li kolb’a-ib’ nayeeman re (chi’ilmanq tzolok 2).
Laj Moises ut eb’ li perpookil pek, xb’aan laj Jerry Harston
Li Dios naxk’utb’esi li evangelio rik’ineb’ li profeet sa’ li jun q’e jun q’e kutan
Ebʼ li profeet nekeʼxbʼaanu ruuchil li Dios saʼ li ruchichʼochʼ
Li Dios naxk’ut lix rahom choq’ qe rik’in xb’oqb’aleb’ li profeet, xk’eeb’al reheb’ li wankilal re li tijonelil, ut xmusiq’ankileb’ chi aatinak sa’ lix k’ab’a’. Ebʼ li profeet nekeʼruuchila li Dios saʼ li ruchichʼochʼ Li profeet aj Amos sa’ li Najter Chaq’rab’ kixtz’iib’a naq “li Qaawaʼ maakʼaʼ tixbʼaanu wi inkʼaʼ xye xbʼeen wa rehebʼ laj kʼanjel chiru, aʼebʼ li profeet” (Amos 3:7). Junjunq li osob’tesink naqak’ul rik’ineb’ li yo’yookil profeet wankeb’ chi tz’iib’anb’il arin.
Eb’ laj yehol nawom chirix li Jesukristo. Eb’ li profeet a’aneb’ aj yehol nawom chirix li Jesukristo, ut neke’xch’olob’ xyaalal a’an jo’ laj Kolol qe ut laj Tojol qix.
Xk’utb’al li na’leb’. B’eresinb’ileb’ li profeet xb’aan li Dios re naq toohe’xtenq’a chixtz’ilb’al rix b’ar wan li yaal ut b’ar wan li sachok. Neke’xk’ut chiqu naq taqapaab’ lix taqlahom li Dios ut naq taqajal qak’a’uxl wi nokopaalto’. Neke’xch’olob’ naq moko us ta li maak ut nokohe’xtij chirix li k’a’ru naqak’ul xb’aan.
Li na’leb’ neke’xk’ut nokoxtaqsi sa’ xjayal li Dios ut nokoxtenq’a chixk’ulb’al li usilal li naraj choq’ qe. Li k’a’ru jwal naxkol qix, a’an li ab’ink chiru raatin li Dios li yeeb’il xb’aaneb’ li profeet.
Lix wankilal li tijonelil. Li yo’yookil profeet naxjolomi li tijonelil sa’ li ruchich’och’. Li tijonelil, a’an xwankil li Dios. K’eeb’il xwankil li profeet re naq taa’aatinaq ut taak’anjelaq sa’ xk’ab’a’ li Dios choq’ re lix kolb’aleb’ li ralal xk’ajol.
Xb’eresinkil li Iglees. K’ojob’anb’il lix Iglees li Jesukristo sa’ xb’eeneb’ li profeet ut li apostol (chi’ilmanq Efesios 2:19–20; 4:11–14).
Eb’ li profeet sa’ najter q’e kutan
Laj Adan kiwan jo’ xb’een li profeet sa’ li ruchich’och’. Li Dios kixk’utb’esi lix evangelio li Jesukristo chiru ut kixk’e xwankilal sa’ li tijonelil. Laj Adan ut li xEva ke’xk’ut li na’leb’ a’in chiruheb’ lix kok’al ut ke’xwaklesi xch’ooleb’ chixnimob’resinkil xpaab’aal ut chixyu’aminkil li evangelio.
Timil timil, eb’ li ralal xk’ajol laj Adan ut xEva ke’xpo’resi xch’ool ut ke’xtz’eqtaana li evangelio. Jo’kan naq ke’kana sa’ jun li q’etok paab’ank, li naraj naxye xtz’eqtanaankil li paab’aal. Naq li kristiaan neke’laje’xkanab’ li evangelio, li Dios narisi li tijonelil rik’ineb’, li na’ajman re xk’utb’al ut xb’aanunkil lix k’anjel li evangelio.
Sa’ li Najter Chaq’rab’ wan resil li q’etok paab’ank k’iila sut. Re xraqb’al li q’etok paab’ank, li Dios naxye’ li ruq’ reheb’ li ralal xk’ajol rik’in xb’oqb’al jun chik li profeet. Chi ak’il naxk’utb’esi li evangelio chiruheb’ li profeet ut naxk’eheb’ xwankilal sa’ li tijonelil. A’aneb’ li profeet aj Noe, aj Abraham, aj Moises, ut xkomon chik. A’b’anan, timil timil li profeet junelik neke’tz’eqtaanaak ut li kristiaan neke’xkanab’ wi’chik li paab’aal.
Temas del Evangelio: “Profetas,” “Restauración de la Iglesia”
Jalam-uuch
O My Father [At inYuwa’], xb’aan laj Simon Dewey
Lix k’anjel li Jesukristo sa’ ruchich’och’ ut lix tojb’al rix li maak
Li Jesukristo a’an li Ralal li Dios. Li Jesus ut lix tojb’al rix li maak wan sa’ xch’oolil li na’leb’ kixk’uub’ li Dios choq’ qe. Re xtojb’al rix li maak, li Jesus kixk’ul rahilal sa’ li Awimq Getsemani ut sa’ li krus, kikam sa’ li krus, ut kiwakli chi yo’yo.
Chalen chaq xkutankil laj Adan ut li xEva, li kristiaan ke’royb’eni lix k’ulunik li Jesukristo jo’ aj Kolol reheb’ ut aj Tojol rixeb’. Li qaChoxahil Yuwa’ kixtaqla li Jesus sa’ li ruchich’och’ numenaq wiib’ mil chihab’ chaq.
Li Jesus kixnumsi xyu’am chi maak’a’ xmaak. Kixk’ut lix evangelio ut kixxaqab’ lix Iglees. Kixb’oq kab’laju chi apostol ut kixk’e li wankilal re li tijonelil reheb’ re naq te’ruuq chixb’aanunkil li k’utuk, li kub’iha’, ut xkomon chik li loq’laj k’anjel. Kixk’e ajwi’ li wankilal re xb’eresinkil lix Iglees reheb’.
Sa’ xraqik lix yu’am, li Jesus kixtoj rix li qamaak rik’in li rahilal kixk’ul sa’ Getsemani ut sa’ li krus. Sa’ xk’ab’a’ lix mayej li Jesus re xtojb’al qix, naru tooch’ajob’resiiq chirix li qamaak naq naqajal qak’a’uxl. Chi jo’kan, naru toosutq’iiq rik’in li Dios ut taqak’ul li sahil ch’oolejil chi tz’aqal.
Chirix naq kikam chiru krus, li Jesus kiwakli chi yo’yo, ut chi jo’kan kixq’ax ru li kamk rik’in lix wankil li qaChoxahil Yuwa’. Sa’ xk’ab’a’ lix waklijik li Jesus chi yo’yo, chiqajunilo toowakliiq chi yo’yo chirix naq tookamq. A’an naraj naxye naq li qamusiq’ ut li qatib’el te’junajiiq wi’chik, ut taawanq qayu’am chi junelik sa’ jun li qatib’el tz’aqal re ru. (Chi’ilmanq “Lix tojb’al rix li maak xb’aan li Jesukristo” sa’ tzolok 2.)
Jalam-uuch
li profeet aj Jose Smith
Li profeet aj Jose Smith kixye, “Li xb’eenileb’ na’leb’ re li qapaab’aal, a’an lix ch’olob’ahomeb’ li apostol ut li profeet chirix li Jesukristo, naq kikam, kimuqe’, kiwakli sa’ rox li kutan, ut kitaqe’ sa’ choxa; ut k’a’aq chik re ru li wan sa’ li qapaab’aal, a’an yal tiqb’il chiru li na’leb’ a’an” (Enseñanzas de los Presidentes de la Iglesia: José Smith [2007], 51–52).
Temas del Evangelio: “Jesucristo,” “Expiación de Jesucristo”
Xtz’eqtaanankil li paab’aal
Chirix lix kamik li Jesukristo, eb’ lix apostol ke’xyal xq’e chixkolb’al rix lix Iglees ut lix tzol’leb’. A’b’anan, ke’wan naab’al li komon re li Iglees li ke’xtz’eqtaanaheb’ li apostol ut li tzol’leb’ k’utb’il xb’aan li Jesus.
Chirix naq ke’kamsiik lix apostol li Jesus, li kristiaan kilaje’xtz’eqtaana lix evangelio ut lix Iglees li Jesukristo. A’an li Nimla Q’etok Paab’ank nayeeman re. Xmaak a’an, li Dios kirisi sa’ ruchich’och’ li wankilal re li tijonelil. Kisachman ajwi’ li wankilal re xb’eresinkil li Iglees. Jo’kan naq maak’a’ chik sa’ ruchich’och’ li Iglees kixxaqab’ li Jesus.
Naq wankeb’ chi jo’kan, li kristiaan ke’xjal naab’aleb’ li na’leb’ re li evangelio. Kijalman malaj kisachman naab’al li na’leb’ chirix li qaChoxahil Yuwa’, li Jesukristo, ut li Santil Musiq’ej. Li kristiaan ke’xjal ajwi’ li kub’iha’ ut xkomoneb’ chik li loq’laj k’anjel re li tijonelil.
K’iila cient chihab’ chirix a’an, ke’wan li winq ut ixq li ke’xyal xq’e chixyiib’ankil li k’a’ru xjalman chaq. Ke’xsik’ li na’leb’ jwal saqen wi’chik ru, ut wankeb’ li ke’xye naq li yaal tento taak’ojob’aaq chi ak’il. Xb’aan li k’anjel ke’xb’aanu, ke’wakli naab’aleb’ chik li iglees.
Chirix a’an, ke’ok chixk’eeb’al xk’ulub’ chixjunileb’ li paab’aal, ut chi jo’kan kich’ola ru li b’e re naq li yaal ut li wankilal re li Dios truuq taak’ojob’aaq wi’chik.
Eb’ li profeet ut li apostol ak ke’xye chi rub’elaj naq taachalq jun xtz’eqtaanankil li paab’aal (chi’ilmanq 2 Tesalonicences 2:1–3). Ke’xye ajwi’ chi rub’elaj naq taak’ojob’aaq wi’chik lix evangelio ut lix Iglees li Jesukristo sa’ ruchich’och’ (chi’ilmanq Hechos 3:20–21). Wi ta ink’a’ xtz’eqtaanaman li paab’aal, ink’a’ raj taa’ajmanq xk’ojob’ankil wi’chik.
Lix k’ojob’ankil wi’chik lix evangelio li Jesukristo rik’in laj Jose Smith
Li Xb’een K’utb’esink ut lix b’oqb’al laj Jose Smith choq’ profeet
Chiru li k’iila cient chihab’ naq maak’a’ xtz’aqalil lix evangelio li Jesukristo sa’ li ruchich’och’, li qaChoxahil Yuwa’ toj kixtenq’aheb’ li ralal xk’ajol. Timil timil, kixkawresi li b’e re naq te’ruuq chi osob’tesiik wi’chik rik’in lix tz’aqalil lix evangelio. Naq xtaw xq’ehil, li Dios kixb’oq laj Jose Smith choq’ profeet re naq tixk’ojob’ wi’chik lix evangelio ut lix Iglees li Jesukristo.
Laj Jose Smith kiwan Estados Unidos b’ar wi’ kiwan jun li nimla waklesink kʼaʼuxlej chirix li paabʼaal. Eb’ lix komon sa’ xjunkab’al ke’xloq’oni li Dios ut ke’xsik’ li yaal. Ke’wan naab’al li iglees li ke’xye naq wan li yaal rik’ineb’, ut laj Jose kiraj xnawb’al b’arwan reheb’ tz’aqal yaal (chi’ilmanq Jose Smith—Resilal 1:18). Li Santil Hu naxk’ut naq wan “jun ajwi’ chi Qaawa’, jun chi paab’aal, jun chi kub’iha’” (Efesios 4:5). Naq laj Jose yoo chi wulak sa’ jalan jalanq li iglees, ink’a’ naxnaw b’ar taapaab’anq. Kixye resil chi jo’ka’in:
“Kʼaʼjoʼ xnimal li sachok naʼlebʼ ut li wechʼok-ibʼ saʼ xyanqebʼ li jalan jalanq paay chi paabʼaal, joʼkan naq inkʼaʼ kiru naq junaq li ani kʼaʼjoʼ xsaajil joʼ laaʼin … taaruuq chixtawbʼal tzʼaqal xyaalal ani yaal naxye ut ani inkʼaʼ yaal naxye. …
“Saʼ xyi li pleet aʼin re aatin ut choqink chirix li kʼaʼru kʼoxlanbʼil, chi kokʼ aj xsaʼ kinye saʼ inchʼool: Kʼaʼru tento taabʼaanumanq? Ani re chixjunilebʼ li jar teep aʼin yaal naxye, malaj ut ma sachenaqebʼ chixjunilebʼ? Wi yaal junaq rehebʼ, bʼarwan aʼan, ut chan ru tinnaw?” (Jose Smith—Resilal 1:8, 10).
Jo’ chanchan li naqak’ul laa’o, laj Jose Smith kiwan ajwi’ xpatz’om chirix lix kolb’al li raam. Kiraj naq taakuye’q lix maak ut naq saqaq ru taakanaaq chiru li Dios. Naq yoo chixsik’b’al li yaal sa’ li jar iglees, kiril jun li aatin sa’ li Santil Hu li naxye: “Wi junaq eere moko tz’aqal ta xna’leb’, chitz’aamanq re li Dios, li nak’ehok re chixjunileb’ li winq chi numtajenaq ut ink’a’ nach’ilan; ut taak’eemanq re” (Santiago 1:5).
Chirix rilb’al li aatin a’an, laj Jose kiraj xpatzb’al re li Dios k’a’ru tixb’aanu. Sa’ xtiklajik li saq’ehil re 1820, xko’o sa’ jun k’iche’ nach’ rik’in li rochoch ut kiwiq’la chi tijok. Wankeb’ jalan jalanq li esil kixye laj Jose chirix li k’a’ru kixk’ul aran, ut wankeb’ kaahib’ li xe’kana chi tz’iib’anb’il xb’aan laj Jose malaj xb’aaneb’ li ani xe’tz’iib’ank choq’ re (chi’ilmanq Ensayos sobre Temas del Evangelio, “Relatos sobre la Primera Vision”). Sa’ li esil li xkana sa’ li loq’laj hu, laj Jose kixch’olob’ li kixk’ul chi jo’ka’in:
Jalam-uuch
The First Vision [Li Xb’een K’utb’esink], xb’aan li xLinda Christensen ut laj Michael Malm
“Kiwil jun xaqal li saqen, tz’aqal chixb’een injolom, li naxq’ax xlemtz’unkil ru li saq’e, li kikub’e chi timil timil toj reetal naq kikana sa’ inb’een. … Naq kihilan saʼ inbʼeen li saqen, kiwil wiibʼ chi Winq, li inkʼaʼ naru chi yeemank chanru xlemtzʼunkilebʼ ru ut xloqʼalebʼ, xaqxookebʼ chi kutankil saʼ inbʼeen. Jun rehebʼ kinraatina, kixpatzʼ inkʼabʼaʼ, ut kixye, rikʼin xkʼutbʼal chi ruqʼ li jun chik—Aʼin li Walal Raaro Inbʼaan. Chawab’i a’an!” (Jose Smith—Resilal 1:16–17).
Sa’ li k’utb’esink a’in, li Dios Yuwa’b’ej ut li Jesukristo, li Ralal, ke’xk’ut rib’ chiru laj Jose Smith. Li Kolonel kixye re naq mipaab’ank sa’ junaq reheb’ li iglees.
Sa’ jun chik li esilal chirix li k’a’ru kixk’ul, laj Jose kixye naq li Kolonel kixye ajwi’ re: “Kuyb’ileb’ laa maak. … K’e reetal, laa’in li Qaawa’ re loq’alil. Kink’ehe’ chiru krus choq’ re li ruchich’och’, re naq jo’ k’ihal li te’paab’anq re lin k’ab’a’ te’wanq xyu’am chi junelik.”
Xb’aan li k’a’ru kiril, laj Jose Smith ki’ok choq’ aj yehol nawom chirix li Jesukristo ut kixk’ul li na’leb’ nim xwankil chirix li Roxichal li Dios. Jun li na’leb’ kixk’ul, a’an naq wiib’eb’ ru li qaChoxahil Yuwa’ ut li Jesukristo. Naq ke’xpatz’ lix k’ab’a’, laj Jose kixnaw ajwi’ naq neke’xnaw ru. Naq ke’xye naq kuyb’il xmaak, kixnaw naq li Dios na’uxtaanank. Xb’aan li k’a’ru kixk’ul, laj Jose kinujak rik’in sahil ch’oolejil.
Jo’ chan ru li ak xb’aanu chaq rik’in k’iila profeet, li Dios kixb’oq laj Jose Smith choq’ profeet re naq tixk’ojob’ wi’chik li evangelio chi tz’aqal. Lix k’ojlajik wi’chik li evangelio tixtenq’aheb’ li ralal xk’ajol li Dios chixtawb’al li sahil ch’oolejil sa’ li ruchich’och’ a’in jo’ ajwi’ li junelik yu’am sa’ li ruchich’och’ chal re—b’antiox re li Jesukristo.
Lix k’ojob’ankil wi’chik li tijonelil ut lix laawil li tijonelil
Jalam-uuch
Upon You My Fellow Servants [Sa’ eeb’een laa’ex, ex wech moosil], xb’aan li xLinda Curley Christensen ut laj Michael Malm
Chirix naq li Yuwa’b’ej ut li K’ajolb’ej ke’xk’ut rib’, wankeb’ chik li choxahil aj taql li ke’wulak rik’in laj Jose Smith ut li rech aj k’anjel, laj Oliver Cowdery. Laj Jwan aj Kub’sihom Ha’ kixk’ut rib’ chi waklesinb’il chi yo’yo ut kixk’ojob’ li Tijonelil re Aaron ut lix laawil sa’ xb’eeneb’. Li wankilal re kub’sink ha’ wan sa’ li Tijonelil re Aaron.
Jalam-uuch
The Voice of Peter, James, and John [Lix yaab’ xkux laj Pedro, laj Santiago, ut laj Jwan], xb’aan laj Welden C. Andersen
Ink’a’ najt chik chirix a’an, laj Pedro, laj Santiago, ut laj Jwan—oxib’ reheb’ lix apostol li Kristo—ke’xk’ut rib’ chi waklesinb’ileb’ chi yo’yo ut ke’xk’ojob’ li Tijonelil re Melkisedek ut lix laawil sa’ xb’een laj Jose Smith ut laj Oliver Cowdery. Li tijonelil a’in juntaq’eet rik’in li wankilal kixk’e li Kristo reheb’ lix apostol sa’ najter kutan.
Jalam-uuch
Image of Moses Elias and Elijah descending into the Kirtland temple and appearing to Joseph Smith.
Sa’ li santil ochoch re Kirtland, laj Moises, laj Eliyah, ut laj Elias ke’xk’ut rib’ chiru laj Jose Smith ut laj Oliver Cowdery ut ke’xq’axtesi reheb’ xkomon chik li wankilal ut xlaawil li tijonelil li te’ajmanq ru re xb’aanunkil lix k’anjel li Dios sa’ roso’jikeb’ li kutan. Laj Moises kixq’axtesiheb’ li laaw re xch’utub’ankil Israel. Laj Elias kixq’axtesi xlaawil li wankilal re tz’apok sa’ junajil. Laj Elias kixq’axtesiheb’ li laaw re li wankilal re tz’apok sa’ junajil. (Chi’ilmanq Tzol’leb’ ut Sumwank 110:11–16; chi’ilmanq ajwi’ Jolomil K’anjenel Hu, 3.1.)
Xkʼuubʼankil li Iglees
Laj Jose Smith kitaqlaak chixk’uub’ankil wi’chik lix Iglees li Jesukristo sa’ ruchich’och’. Rik’in laj Jose, li Jesukristo kixb’oqeb’ kab’laju chi apostol.
Naq eb’ li profeet sa’ li Santil Hu ke’aatinak chirix li kutankil wanko wi’, a’an li roso’jikeb’ li kutan ke’xye re. A’an a’in li kutan naq taahaye’q chaq li xkab’ xk’ulunik li Jesukristo. Jo’kan naq wan xk’ab’a’ li Iglees chi jo’ka’in: Lix Iglees li Jesukristo reheb’ laj Santil Paab’anel sa’ Roso’jikeb’ li Kutan (chi’ilmanq Tzol’leb’ ut Sumwank 115:3–4; chi’ilmanq ajwi’ 3 Nefi 27:3–8).
Eb’ li yo’yookil profeet ut apostol anajwan
Jo’ chanru naq li Jesus kixb’oqeb’ li apostol chixb’eresinkil lix Iglees najter, naxb’oqeb’ ajwi’ li apostol chixb’eresinkil anajwan. Li Xb’eenil Awa’b’ejil ut lix Molameb’ li Kab’laju chi Apostol a’aneb’ profeet, aj ilol na’leb’, ut aj k’utb’esineleb’.
Ka’ajwi’ re li xb’eenil apostol naqaye li profeet, xb’aan naq a’an najolomin sa’ xb’een chixjunil li Iglees, ut ka’ajwi’ a’an k’eeb’il xwankil chi aatinak jo’ ruuchil li Qaawa’. A’an li naxk’ul xk’anjel laj Jose Smith anajwan. Lix wankil li profeet ut eb’ li apostol nayo’la chaq rik’in li Jesukristo, ut nanumsiman reheb’ chalen chaq li kutan naq laj Jose Smith kixk’ul rik’ineb’ li choxahil aj taql.
Temas del Evangelio: “Restauración de la Iglesia,” “Restauración del sacerdocio”
Lix Hu laj Mormon: Jun chik ch’olob’anb’il esil chirix li Jesukristo
Lix Hu laj Mormon, aʼan jun li loqʼlaj hu re najter, chanchan ajwiʼ li Santil Hu. Li Santil Hu naxch’olob’ xyaalal li Jesukristo, ut lix Hu laj Mormon naxch’olob’ ajwi’ xyaalal lix yu’am sa’ ruchich’och’, li na’leb’ kixk’ut, ut lix k’anjel jo’ aj Kolol qe.
Laj Jose Smith kik’ame’ xb’e xb’aan jun li choxahil aj taql, aj Moroni xk’ab’a’, toj sa’ jun li tzuul b’ar wi’ jun tz’iib’anb’il esil kikana chi muqmu chiru k’iila cient chihab’. Tz’iib’anb’il li esil a’an chiru perel ch’iich’ oor, ut naxk’ut lix tz’iib’ahomeb’ li profeet chirix lix k’anjel li Dios rik’in junjunq li najter tenamit sa’ li ch’och’ America. Laj Jose Smith kixjaltesi ru li esil aʼin rikʼin lix maatan ut lix wankil li Dios.
Eb’ li profeet sa’ lix Hu laj Mormon ke’xnaw chirix lix k’anjel li Jesukristo, ut ke’xk’ut lix evangelio. Chirix naq li Jesus kiwakli chi yo’yo, kixk’ut rib’ chiruheb’ li tenamit a’an ut kik’anjelak chiruheb’. Kixtzoleb’ ut kixxaqab’ lix Iglees.
Lix Hu laj Mormon nokoxtenq’a chi nach’ok rik’in li Dios naq naqatzol, naqataw ru, ut naqayu’ami li na’leb’ naxk’ut. Li profeet aj Jose Smith kixye naq “jun li winq [malaj ixq] q’axal wi’chik taaruuq chixjilosinkil rib’ rik’in li Dios rik’in xpaab’ankil li na’leb’ wan chi sa’ [li hu a’an], chiru k’a’ruhaq chik chi hu” (Enseñanzas: José Smith, 67).
Jalam-uuch
jun winq naril li hu
Re xnawb’al naq lix Hu laj Mormon a’an raatin li Dios, tento taqil, taqak’oxla rix, ut tootijoq chirix. Jun li profeet sa’ lix Hu laj Mormon kixye naq li Dios tixk’ut xyaalal li hu chiqu wi tootijoq rik’in x’anchalil qach’ool, chi tiik li qajom, ut chi wan qapaab’aal chirix li Kristo (chi’ilmanq Moroni 10:3–5). Aajel ru xtzolb’al lix Hu laj Mormon re naq li qach’ool taakanaaq chi jaljo.
Naq naqil lix Hu laj Mormon ut nokotijok chirix, taqatzol li na’leb’ chirix li Jesukristo li toorosob’tesi sa’ qayu’am. Taqak’ul ajwi’ qanawom naq laj Jose Smith a’an chaq xprofeet li Dios ut naq li evangelio ut lix Iglees li Jesukristo ke’k’ojob’aak wi’chik rik’in laj Jose.
Jalam-uuch
Awa’b’ej Russell M. Nelson
“Ninyeechi’i eere naq wi teetzol lix Hu laj Mormon wulaj wulaj rik’in jun tij sa’ eech’ool, chaab’ilaq chik li teesik’ ru xb’aanunkil sa’ lee yu’am—wulaj wulaj. Ninyeechi’i naq wi teek’oxla sa’ eech’ool li k’a’ru neketzol, te’tehe’q li rilob’aal li choxa, ut teek’ul xsumenkileb’ lee patz’om ut xb’eresinkil lee yu’am. Ninyeechi’i naq wi teetz’il rix lix Hu laj Mormon wulaj wulaj, taaruuq texkawob’resiiq re xtz’eqtaanankil li maa’usilal re li kutan a’in” (Russell M. Nelson, “Lix Hu laj Mormon: K’a’ru raj xjalanil laa yu’am chi maak’a’ li hu a’an?” Jolomil ch’utub’aj-ib’ re octubre 2017).
Li tijok re xnawb’al li yaal rik’in li Santil Musiq’ej
Li Dios a’an li qaYuwa’, jo’kan naq tooxtenq’a chixk’eeb’al reetal li yaal. Naru naqanaw naq tz’aqal yaal lix k’ojob’ankil wi’chik lix evangelio li Jesukristo naq naqil lix Hu laj Mormon ut nokotijok chiru li Dios. Naq nokotijok rik’in paab’aal chi anchal qach’ool, a’an tixsume li qapatz’om ut tixb’eresi li qayu’am.
Li k’a’ru jwal naxb’aanu li Dios re xsumenkil li qatij, a’an xtaqlankil chaq li Santil Musiq’ej. Naq nokotijok, li Santil Musiq’ej naxk’ut ut naxch’olob’ li yaal. Jwal nim xwankil li naxk’ut li Santil Musiq’ej. Li k’a’ru jwal naqak’ul rik’in li Santil Musiq’ej, a’an ch’ina xk’ojob’ankil qach’ool xb’aan li k’a’ru na’ok sa’ qak’a’uxl malaj sa’ qeek’ob’aal (chi’ilmanq 1 Reyes 19:11–12; Helaman 5:30; Tzol’leb’ ut Sumwank 8:2).
Rik’in li tzolok rajlal sa’ li loq’laj hu (mas wi’chik sa’ lix Hu laj Mormon), li tz’aqonk sa’ li loq’laj wa’ak rajlal xamaan, ut li tijok chi anchal qach’ool, naru taqeek’a lix wankil li Santil Musiq’ej ut taqataw li yaal.
Li ch’ina tusleb’ a’in naxk’ut li na’leb’ naru taak’ut naq yal b’ab’ay li hoonal wan. Sa’ li tusleb’, sik’ b’ar wankeb’ li na’leb’ taak’ut. Naru taawil xch’olob’ankil li na’leb’ b’ar wi’ ak xtz’iib’aman sa’ li hu a’in.
Naq yookat chi k’utuk, patz’on ut ab’in. B’oqeb’ li kristiaan chixb’aanunkil li k’a’ru tixtenq’aheb’ chi nach’ok rik’in li Dios. Aajel ajwi’ ru xb’oqb’aleb’ chi ch’utlaak wi’chik eerik’in. Jalan jalanq xnajtil li tzolok a’ yaaleb’ li patz’om nakawoksi ut li ab’ink nakab’aanu.
Jalam-uuch
eb’ li misioneer neke’aatinak rik’in jun winq
Li naru nakak’ut chiruheb’ li kristiaan sa’ 3-10 k’asal
Li Dios, a’an li qaChoxahil Yuwa’ ut kooxyo’ob’tesi jo’ chanru xjalam-uuch. Naxnaw qu ut nokoxra. Naraj xk’eeb’al qe li tuqtuukilal ut tz’aqal li sahil ch’oolejil li maajo’q’e taa’oso’q.
Li Jesukristo, a’an li Ralal li Dios. Lix k’anjel, a’an qatenq’ankil re naq tooruuq chi ch’aje’k chirix li qamaak, chi numtaak sa’ xb’een li kamk, ut chixk’ulb’al li junelik yu’am.
Li Dios naxb’oqeb’ li profeet re naq te’ruuchila sa’ li ruchich’och’. Najter, kixb’oqeb’ li profeet jo’ laj Adan, laj Noe, laj Abraham, ut laj Moises. Anajwan, jun li yo’yookil profeet naxk’ul xna’leb’ rik’in li Dios re naq tooxtzol ut tixk’am qab’e.
Naq kiwan sa’ ruchich’och’, li Jesus kixxaqab’ lix Iglees. Chirix lix kamikeb’ lix apostol li Jesus, li kristiaan kilaje’xtz’eqtaana lix evangelio ut lix Iglees li Jesukristo. Ke’xjal naab’al li na’leb’ re li evangelio jo’ ajwi’ li kub’iha’ ut xkomon chik li loq’laj k’anjel re li tijonelil.
Li Dios kixb’oq laj Jose Smith choq’ profeet, chanchaneb’ ajwi’ li profeet li kixb’oq najter. Li qaChoxahil Yuwaʼ ut li Jesukristo keʼxkʼut ribʼ chiru. Lix evangelio li Jesukristo kik’ojob’aman wi’chik rik’in laj Jose.
Lix Hu laj Mormon, a’an jun li loq’laj hu. Chanchan ajwi’ li Santil Hu, naxch’olob’ xyaalal li Jesukristo ut nokoxtenq’a chi nach’ok rik’in li Dios naq naqil li raatinul ut naqayu’ami li naʼlebʼ naxye. Laj Jose Smith kixjaltesi ru rikʼin lix maatan ut lix wankil li Dios.
Rik’in li tijok chi anchal qach’ool, naru noko’aatinak rik’in li Dios. Naru naqanaw naq tz’aqal yaal lix k’ojob’ankil wi’chik lix evangelio li Jesukristo.