![](https://www.churchofjesuschrist.org/imgs/https%3A%2F%2Fassets.churchofjesuschrist.org%2Fe1%2F83%2Fe1838f924ca0c0d00bffdb9e334058bc05c52875%2Fmichael_john_u_teh_our_personal_savior.jpeg/full/!250,/0/default)
Li qaKolonel
Sa’ xk’ab’a’ lix mayej re xtojb’al qix, li Kolonel wan xwankil chiqasantob’resinkil, chiqak’irtesinkil, ut chiqakawob’resinkil chiqajunjunqal.
Ninb’antioxi naq naru ninwan eerik’in sa’ li eq’la a’in re li Paswa. Naq nink’oxla li Paswa, nawulak chiwu xyeeb’al sa’ ink’a’uxl li raatineb’ li anjel li ke’wan chirix li muqleb’aal kamenaq sa’ li awimq: “Kʼaʼut naq nekesikʼ li yoʼyo saʼ xyanqebʼ li kamenaq? Maa’ani chik arin: xwakliik chi yo’yo.”1 Ninch’olob’ xyaalal naq li Jesus re Nazaret kiwakli chi yo’yo ut toj yo’yo anajwan.
K’a’ru nekek’oxla chirix li Kristo?
34 chihab’ chaq, li wochb’een sa’ mision ut laa’in xqanaw ru ut xqatzol jun winq seeb’ xna’leb’; a’an aj tz’iib’anel choq’ re jun periodico sa’ li Ciudad de Davao, Filipinas. Xwulak chiqu aatinak rik’in, xb’aan naq k’iheb’ lix patz’om ut kiroxloq’i li qapaab’ahom. Jun xpatz’om li jultik we, a’an a’in: “K’a’ru nekek’oxla chirix li Kristo?”2 Xqawotz chi anchal qach’ool li naqeek’a chirix ut xqach’olob’ xyaalal li Jesukristo. Moqon, a’an kixpuktesi jun esil chirix li na’leb’ a’in, b’ar wi’ tz’iib’anb’il k’iila chaq’al ru aatin chirix li Kolonel. Jultik we naq chaab’il a’an, a’b’an moko kixwaklesi ta inmusiq’. Chaab’il li na’leb’, a’b’an maak’a’ lix musiq’ejil wankilal.
Xnimob’resinkil rajlal li qanawom chirix a’an
“K’a’ru nekek’oxla chirix li Kristo?” Nink’e reetal anajwan naq rik’in xnimob’resinkil lin nawom chirix li Kolonel, najalman chi us chan ru naq nawab’i a’an ut ninb’aanu li naxye. Wiib’ oxib’ chihab’ chaq, li Elder David A. Bednar kixpatz’ a’in: “Ma yal wan qana’leb’ chirix li Kolonel, malaj ma yooko chi ok chixnawb’al ru a’an? Chan ru naru taqanaw ru li Qaawa’?”3
Naq xintzolok ut xink’oxlak, xink’e reetal naq lin nawom chirix li Kolonel nim wi’chik chiru chan ru naq ninnaw ru. Xink’e inch’ool naq tin’ok chixnawb’al ru chi us. Ninb’antioxi naq wankeb’ li loq’laj hu ut lix ch’olob’ahomeb’ lix tiikil tzolom li Jesukristo, winqeb’ ut ixqeb’. Chalen chaq wiib’ oxib’ li chihab’, naab’al li yookin chixtzolb’al ut chixtawb’al. Nintz’aama naq li Santil Musiq’ej tixk’ut cheru jun na’leb’ q’axal nim wi’chik xwankil chiru li aatin xintz’iib’a sa’ inmajelal.
Xb’een, tento taqak’e reetal naq li xnawb’al ru li Kolonel, a’an li k’anjel jwal nim xwankil sa’ li qayu’am. Tento naq aajelaq wi’chik ru chiru yalaq k’a’ru chik naqasik’.
“A’an a’in li junelik yu’am: naq te’xnaw aawu laa’at li junat chi tz’aqal Dios ut li xataqla chaq, li Jesukristo.”4
“Kixye li Jesus re: Laa’in li b’e, li yaal ut li yu’am. Maa’ani naxik rik’in li Yuwa’b’ej, wi ink’a’ ta sa’ ink’ab’a’.”5
“Laa’in lix saqenk li ruchich’och’. Li taataaqenq we, ink’a’ taab’eeq sa’ li aak’ab’, wanq b’an lix saqenk li yu’am rik’in.”6
Xkab’, naq yooko chixnawb’al ru li Kolonel chi us wi’chik, naniman xwankilaleb’ li raqal re li loq’laj hu ut li raatineb’ li profeet, ut neke’ok choq’ li qaatin laa’o. Moko naraj ta naxye naq taqoksi li raatineb’, li reek’ahomeb’, ut lix numsihomeb’ jalan chik kristiaan, a’in b’an li ok chixnawb’al qajunes qib’ rik’in xyalb’al rix li aatin7 ut xk’ulb’al jun xnawom qach’ool rik’in li Santil Musiq’ej. Jo’ kixye li profeet aj Alma:
“Ma nekekʼoxla tabʼiʼ naq injunes wibʼ ninnaw li kʼaʼaq re ru aʼin? Kʼehomaq reetal, ninchʼolobʼ xyaalal cheru naq ninnaw naq li kʼaʼaq re ru aʼin kinʼaatinak wiʼ, tzʼaqal yaal. Ut chan peʼ ru nekekʼoxla naq ninnaw chirix lix yaalalil?
“K’ehomaq reetal, ninye eere naq kʼeebʼil chinnaw xbʼaan lix Loqʼlaj Musiqʼ li Dios. Kʼehomaq reetal, kinkuy insaʼ ut kintijok kʼiila kutan re taaruuq tinnaw injunes li kʼaʼaq re ru aʼin. Ut anajwan ninnaw injunes naq yaal; xbʼaan naq li Qaawaʼ Dios xkʼutbʼesi chiwu xbʼaan lix Santil Musiqʼ; ut aʼin li musiqʼej re kʼutbʼesink li wan wikʼin.”8
Rox, xtawb’al ru chi us wi’chik naq lix tojb’al rix li maak xb’aan li Jesukristo wan xwankil sa’ li qayu’am tooxtenq’a chixnawb’al ru. Wan naq nokok’oxlak ut noko’aatinak chirix lix tojb’al rix li maak xb’aan li Jesukristo, a’b’an ink’a’ naqak’e reetal naq wan xwankil tz’aqal sa’ li qayu’am. Lix tojb’al rix li maak xb’aan li Jesukristo maak’a’ roso’jik ut wan chi junelik ut naxsut rix chixjunil, a’b’an wan xwankil tz’aqal sa’ li qayu’am chiqajunjunqal. Sa’ xk’ab’a’ lix mayej re xtojb’al qix, li Kolonel wan xwankil chiqasantob’resinkil, chiqak’irtesinkil, ut chiqakawob’resinkil chiqajunjunqal.
Li tz’aqal rajom li Kolonel, chalen chaq xtiklajik, a’an xb’aanunkil li rajom li Yuwa’b’ej. Li rajom li Yuwa’b’ej, a’an naq taatenq’anq “chixk’eeb’al chi uxmank lix kolb’al chiru li kamk ut lix yu’am chi junelik li winq”9 sa’ xk’anjel jo’ “aj aatinanel chiqix chiru li Yuwa’b’ej.”10 Chi jo’kan naq, “us ta a’an K’ajolb’ej, a’b’an kixtzol paab’ank rik’in li rahilal kixk’ul; Ut naq koxtaw lix tz’aqalil re ru, kikanaak choq’ xyo’leb’aal li kolb’a-ib’ choq’ reheb’ chixjunil li neke’paab’ank re.”11
“Tixnumsi li rahilal ut ch’a’ajkilal ut xyalb’al rix, li jar paay wan. …
“Ut tixkʼul li kamk saʼ xbʼeen, re naq taaruuq tixhit lix bʼakʼlebʼ li kamk … ut tixkʼul saʼ xbʼeen lix majelal lix kawilalebʼ, re naq lix saʼ xchʼool nujenaqaq chi uxtaan, … re taaruuq tixnaw saʼ li tzʼejwalej chanru xkʼeebʼal xtenqʼankilebʼ lix tenamit joʼ chanru xmajelal lix kawilalebʼ.
“… Li Ralal li Dios naxk’ul rahilal jo’ chanru li tz’ejwalej re naq taaruuq tixk’e sa’ xb’een lix maak lix tenamit, re naq taaruuq tixsach reetalil li q’etok aatin ke’xb’aanu, jo’ chanru li wankilal li nakolok wi’.”12
Nawaj xwotzb’al jun seraq’ chirix lix yalb’al qaq’e chixk’eeb’al reetal naq wan xwankil lix tojb’al rix li maak xb’aan li Qaawa’ tz’aqal sa’ qayu’am.
Junxil, naq xinixb’oq laj jolominel we, xwil ru chixjunil lix Hu laj Mormon ut xinjuch’eb’ li raqal li neke’aatinak chirix lix tojb’al rix li maak xb’aan li Qaawa’. A’an xinixb’oq ajwi’ chixtz’iib’ankil li k’a’ru xintzol sa’ jun ajwi’ li perel. Xinpatz’ wib’, “Jun ajwi’? Moko ch’a’aj ta.” A’ut xsach inch’ool naq jwal ch’a’aj a’an, ut moko xinru ta.
Anajwan nink’e reetal naq moko xinru ta xb’aan naq xinq’ax li aajel raj ru xsik’b’al ut xwan xmajelal inna’leb’. Xb’een, xwaj naq li tintz’iib’a tixmusiq’aheb’ chixjunil. A’b’an, lin tz’iib’ahom taawanq choq’ we, moko choq’ re ta anihaq chik. Xintz’iib’a raj re naq taajultiko’q we li xweek’a chirix li Kolonel ut lix b’aanuhom choq’ we, re naq rajlal sut tinwil ru, tinnumsiheb’ wi’chik li ninqi musiq’ejil na’leb’.
Xkab’, xwaj naq ninqeb’ ut chaq’aleb’ raj ru li waatin. Maawa’ a’an lix yaalal. A’an raj jun xch’olob’ankil innawom saqen ru ut moko ch’a’aj ta. “Xbʼaan naq nasahoʼ li waam rikʼin li kʼaʼru saqen ru; xbʼaan naq chi joʼkaʼin nakʼanjelak li Qaawaʼ Dios saʼ xyanqebʼ li ralal xkʼajolebʼ li winq. Xbʼaan naq li Qaawaʼ Dios nakutanobʼresink re li kʼaʼuxlej.”13
Rox, xwaj naq a’anaq jun tz’iib’ahom tz’aqalaq re ru—jun tz’iib’ahom li maajo’q’e taajalmanq—sa’ xna’aj jun tz’iib’ahom li truuq tinjal chi jo’q’ehaq naq taanimanq lin nawom chirix lix tojb’al rix li maak li Jesukristo.
Ch’olob’ank ut b’oqok
Naq saajin chaq, naab’al li kintzol rik’in lin obiisp. Sa’ li kutankil a’an, kintzol xraab’al li raatinul li chaab’il b’ich a’in:
Sachso ninkana xb’aan xrahom li Jesus choq’ we,
Ink’a’ nintaw ru lix nimal li usilal naxk’e.
Ninsiksot xnawbʼal naq saʼ krus xqʼaxtesi xyuʼam—
Naq choqʼ we aj maak, kirahoʼ, kikikʼirk, kikam.
Kʼaʼjoʼ xsachik inchʼool naq xbʼaan xrahom choqʼ we
Aʼan kikam choqʼ we.
K’a’jo’ xsachik inch’ool li xb’aanu choq’ we!14
Li profeet aj Moroni kixye: “Anajwan ut, nawaj raj xtz’aamankil cheru naq chesik’ li Jesus a’in li ke’xtz’iib’a wi’ resil li profeet ut eb’ li apostol.”15
Li Awa’b’ej Russell M. Nelson kixye naq “wi taqayal xtzolb’al chixjunil li naru chiqu chirix li Jesukristo, … taanimanq li qawankilal chixtz’eqtaanankil li maak. Taanimanq chi numtajenaq li qajom chixpaab’ankileb’ li taqlahom.”16
Sa’ li domingo a’in re li Paswa, jo’ naq li Kolonel ki’el sa’ lix muqleb’aal, choo’ajq chaq sa’ li qamusiq’ejil wara ut chootaaqe’q sa’ xb’een li choql re wiib’ank ch’oolej, li xiw, li q’etq’etil, ut li q’emal. Yo’yo li Jesukristo, ut yo’yo li qaChoxahil Yuwa’. Ninch’olob’ xyaalal lix tz’aqal rahomeb’ choq’ qe. Sa’ xk’ab’a’ li Jesukristo, amen.