![](https://www.churchofjesuschrist.org/imgs/https%3A%2F%2Fassets.churchofjesuschrist.org%2F75%2Fe8%2F75e8714f22fdd0ed7d3849147181828c77b74e0c%2F75e8714f22fdd0ed7d3849147181828c77b74e0c.jpeg/full/!250,/0/default)
Anyanya Ke Ibuot Ntong: Usung Edikok eke Erifen-nnɔ
Ndidu uwem ke uto usung emi nnyin ikemede ndido anyanya ke ibuot ntong eke uwem nnyin edi utom mbuotidem emi etienede akwa uwutnkpo Andinyanga.
Akpa Nwed Samuel esine mbuk kiet emi owo mitimke ifiok emi abangade David, edidem Isreal ke ini-iso, ye nnwan kiet emi ekekotde Abigail.
Ke Samuel ama akakpa, David ye mkparawa esie ema ekpong Edidem Saul emi okoyomde ndiwot David. Mmo ema eka ekekpeme erong ye isungutom eke owo inyene kiet emi ekekerede Nabal, emi ekedide ibuk-ibuk owo. David ama odong mkparawa esie owo Duop ete ekekom Nabal enyung ebenge enye udia ye mme nkpo eken emi mmo ekeyomde eti-eti.
Nabal ama oboro ebenge David ye usung-enyin onyung ebin mkparawa esie osio ke nkanga-ubok.
Ke iyatesit, David ama ebenge mkparawa esie idem ndika enwan ye Nabal ye ofuri ufok esie, onyung odoho ete, “Enye ada idiok osio mi usiene eti.”1 Isungutom kiet edidoho Abigail, nnwan Nabal abanga idiok usung emi ebe esie akanamde nkpo ye mkparawa David. Abigail ke usop ama ada udia ye mme nkpo eken emi ekeyomde aka man ekekpe ubok.
Kini Abigail osobode ye David, enye “oduo ke isong ke iso David, otuk iso esie onuho ke isong,
“Onyung oduo enye ke ukot, ndien odoho ete, Obong mi, yak idiok ido emi obiomo mi ke idem. …
Ntre idahaemi, …Jehovah amakpan fi ndidue isop iyip, ndinyung nda ubok fo nnyanga idem fo. …
“… Ndien nkpo mfon emi ofin anwan fo adade osok obong mi, yak emen mmo eno mkparawa. …
Mbok, fen ndudue ofin anwan fo. …
“Ndien David odoho Abigail ete, Ekom enyene Jehovah Abasi Isreal, emi odongde fi ete ediso-bo ye ami mfin emi:
“Enyung ekom eti ibuot fo, enyung ekom fi emi akpande mi, ete nkudue isop iyip, nkunyung nda ubok mi nnyanga idem mi mfin emi. …
Ntre ke David obo enye kpukpru se enye adade edisok enye, ke ubok, onyung odoho enye ete, Dok ka ufok fo ke ifure; … sese, mmokop uyo fo, afo omoyung enem mi nko”2
Mmo mbiba enyongo ke ifure.
Ke mbuk emi, ekeme edikut Abigail nte owo odudu mme mbiet Jesus Christ.3 Oto ke uwa usio-isop Esie, Enye ekeme ndisio nnyin mfep ke idiok-nkpo ye udobi esit ukut onyung ono nnyin unwam eke nnyin iyomde.4
Kpa nte Abigail ekenyimede ndida idiok-nkpo Nabal ndori ke idem esie, ntre nko ke Andinyanga—ke usung emi owo mifiokke—emen mme idiok-nkpo nnyin ye idiok-nkpo mbon emi efiomide mme eduede nnyin odori ke idem esie.5 Ke Gethsemane ye ke cross, Enye onyime mme idiok-nkpo emi. Enye ono nnyin usung ndisana esit edisio usiene nyak “Usung” oro oto ke erifen-nnɔ—emi ekemede ndidi kiet kotu mme mkposong nkpo emi nnyin ikemede ndinam ye kiet kotu edisana nkpo emi nnyin ikemede ndikut. Ke usung erifen-nnɔ, odudu usio-isop Jesus Christ ekeme ndifioro nduk uwem nnyin onyung otongo ndikok mme ntotungo unan eke esit ye ukpong.
President Russell M. Nelson ekpeb ete ke Andinyanga ono nnyin ukeme ndifen-nnɔ:
“Otode ke anana-adanga Erisio-isop Esie, mbufo emekeme ndifen-nnɔ mbon emi ekeduede mbufo nko emi midinyimeke ndudue mmo ke idiok ido mmɔ kabanga mbufo.
“Enehede emem ndifen-nnɔ owo emi ekenehede ye nsuhode-idem oyom erifen-nnɔ oto mbufo. Edi Andinyanga eyeno mbufo ukeme ke ndifen-nnɔ owo ekededi emi ekefinade mbufo ke usung ekededi. Ndien idiok edinam mmo idifinake ukpong mbufo aba.”6
Ke Abigail ndida ekese udia ye mme nkpo eken ndi ekeme ndikpeb nnyin nte ke Andiyanga ono mbon emi efiomode enyung enode unan, udia ye unwam emi nnyin iyomde man ibo ukok inyung ikop nsongidem.7 Owo isanake nnyin iyak ndinwana ikpong ye utip edinam mbon efen; nnyin nko imikeme ndibo edikok inyung inyene ufang ndibo erinyanga nworo ke udobi esit mfina ye edinam ekededi emi editienede.
Obong ama eting ete: “Ami, Jehovah nyefen nno eke Ami ndifende nno, edi ana afo efen ono kpukpru owo.”8 Obong oyom nyin ifen ino man ofon ye nnyin9 Edi Enye iyomke nnyin oro ke unana unwam, Ima ye ifiok Esie. Oto ke ediomi nnyin ye Obong, nyin imikeme ndibo odudu, ndausung ye unwam emi nyin iyomde ke ndifen-nnɔ ye ke ndibo nfen-nnɔ.
Mbok fiok ete ke ndifen-nnɔ owo iworoke ite ke ana afo esin idem fo ke ebiet ekemede ndika iso mfiomo fi. “Nnyin imikeme ndinam ndutim ndifen-nnɔ owo ndien inyung isuk ibo ntuk eke Spirit nditie nsan-nsan ye mmo.”10
Kpa nte Abigail ekewamde David nditre ndinyene “nkpo utok esit”11 nyung mbo unwam emi enye okoyomde, ntre nko ke Andinyanga edinwam nnyin. Enye ama fi, ndien Enye eyesobo fi ke usung fo “edikok ke mba Esie.”12 Enye oyom fi enyene emem.
Ami ke idem mi mmokut utibe nkpo Christ nte okokde esit mfina mi. Ke mma nkobo unyime nto ete mi, ami mbuana nte ke ami nkekori ke ufokidung eke ami mikinyeneke uboho kpukpru ini oto ke idiok inua iko ye mfuho ekesidade efiomo mi. Ke ini uyen ye ke ini nkaiferi mi, ami mma nsua ete mi nyung nyene iyatesit ke esit mi oto ke mfiomo oro.
Ke mme isua ebede ye ke nte ami nnamde ukeme ndiyom emem ye ukok ke usung erifen-nnɔ oro, ami ndifiok ke ata akpan usung nte ke ukem Eyen Abasi emi ekesiode-isop idiok-nkpo mi, edi ukem Andifak emi edinyangade mbon emi ekefiomode mi eti-eti. Ami nkemeke ndinehede nnim akpa akpaniko ndien ntre ndinim udiana.
Nte ima eke ami nnyenede nno Andinyanga okoride, ntre nko ke udong mi ndinim aran edikok Esie ke itie mfiomo ye iyatesit okoride. Emi ekedi ndutim emi adade ediwak isua, emi oyomde uko, edibo mfiomo, nsongonda, ye ke ndikpep ndiyene mbuotidem ke edisana odudu andiyanga emi ekemede ndiyanga nyung nno edikok. Ami ke nyeyene utom ndinam, edi esit mi iduhe aba ke afang ekong. Ema eno mi “obufa esit”13esit emi okopde ntotungo ye nsinsi ima eke Andiyanga emi edide okim, emi okodude ye ami, emi akadade mi usung sung-sung ye ke ime okosim ebiet emi ofonde akan, emi akatuade eyet ye ami, emi okofiokde ukut mi.
Obong ama ono mi usiene edidiong ukem nte Abigail ekemende se David okoyomde osok enye. Enye ama odong mme andikpep edi uwem mi. Ndien nnem-nkan ye emi onode akwa ukpuhode akan kpukpru edi ebuana mi ye Ete mi eke Heaven. Oto ke Enye, ami ke esit ekom mmofiok sung-sung, ono ukpeme ye ima ndausung eke mfon-ma Ete.
Elder Richard G. Scott ama odoho ete : “Afo ukemeke ndisogho se ekenamde mfep, edi emekeme ndifen-nnɔ14 Erifen-nnɔ okok ata idiok, unan mmongeyet, koro enye ayak ima Abasi osio idiok ibok ke esit ye ekikere fo efep. Enye eyet udong usio usiene ke esit fo efep. Enye ono ufang ndibo ima Obong emi anamde-asana, onode edikok, emi anamde akabade etie nte akpa.15
Ete mi ererimbot nko ama enyene utibe erikabare esit ke isua mmi-mmi ndien etiene Abasi—nkpo emi ami mikpinimke ke ekeme nditibe ke uwem emi. Iko ntiense efen ami mbode mbanga odudu Jesus Christ ndikpuhode nkpo ofuri-ofuri.
Ami mmofiok ke Enye ekeme ndikok anam-idiok ye mbon emi enamde mmo idiok nkpo. Enye edi Andinyanga ye Andifak ererimbot, emi akayakde uwem esie ono man nnyin ikpefiak idu uwem. Enye odoho ete: “ Spirit Jehovah odoro mi ke idem, koro Enye emeyet mi aran onim, ete, nkworo eti mbuk nno ndito-ubuene; enye omodong mi ete nkok mbon eke esit obungode ete nkworo uworo-ufin nno mbuotekong, nnyung nkworo erikut usung nno mme nnan, nnyung nsana mmo emi efikde nyak16
Ono kpupkru mmo emi esit obungode, mbuotekong, mbon emi efikde, ye ndusuk edi nnan oto ke mfiomo mme idiok nkpo, Enye ono edikok, edinam etie nta akpa ye ufak. Ami nno iko ntiense nte ke ukok ye erifak emi Enye onode edi eti. Ini edibo ukok oro edi isio-isio ono owo kiet kiet, ndien nnyin ikemeke ndino ubiere ikpe kabanga ini owo kiet kiet. Edi akpan nkpo ndino idem nnyin ini emi ekemde ndibo edikok ndien inyung ifon ido ye idem nnyin. Andinyanga enyene mbom onyung akpang-utong, ndien onyung ada ke mbengeidem ndino ndongesit eke nnyin iyomde.17
Ke usung erifen-nnɔ ye ndibo edikok ana ukeme nnyin ndimek nditre ndika iso ke uto ebuana emi mifonke ke ufokemana nnyin mme ke ebiet efen. Eke kpukpru owo eke idak odudu nnyin, nnyin imikeme ndino mfon-ido ke itie mfiomo, ima ke itie usua, edimemido ke itie ndutime, ifure ke itie nnana-enyin, ye emem ke itie afanikong.
Ndino owo efen se owo mikiyake fi enyene edi akwa ubak ke edisana edikok emi ikemede ndibo oto ke mbuotidem ke Jesus Christ. Ndidu uwem ke uto usung emi nnyin ikemede ndido nte Isaiah okodohode, anyanya ke ibuot ntong eke uwem nnyin18 edi utom mbuotidem emi etienede akwa uwutnkpo Andinyanga emi okobode kpukpru ufen man Enye ekpekeme ndinwam kpukpru owo.
Joseph eke Egypt okodu uwem ye ntong. Ndito ete esie ema esua enye, etap enye eno, enyam enye esin ke ifin, aka nkpokobi ke miduehe, nko owo emi akanamde enwongo ndinwam enye onyung efre enye. Edi enye ama enyene mbuotidem ke Abasi. “Abasi ama odu ye Joseph”19 ndien Enye ama anam ukut esie akabade edi edidiong ye nkori esie—onyung edi ufak ono ufokemana esie ye ofuri Egypt.
Kini Joseph okosobode ye ndito-ete esie nte akwa adausung ke isong Egypt, erifen-nnɔ esie ye obufa usung nte enye okutde nkpo ama oworo owut idem ke mme iko emem emi enye eketingde:
“Idahaemi mbufo ekufuho, ekunyug eyat esit koro ekenyamde mi ken: koro Abasi okodong mi ete mbem mbufo iso ndinim uwem. …
“Mmodo, idige mbufo edong mi ete ndi ken, edi Abasi”20
Oto ke Andinyanga, uwem Joseph ama akabade edi “anyanya ke ibuot ntong”21
Kevin J. Worthen, adaibuot ke BYU ama odoho ete ke Abasi “ekeme ndinam eti nkpo oworo edi … itoho ke ntim-nnam nnyin kpot edi oto nko ke iduo nnyin ye iduo mbon efen emi adade ubiak osok nnyin. Abasi enhenede ofon onyung enyene odudu ntre.”22
Ami nno iko ntiense nte ke mkpon-nkan uwutnkpo ima ye erifen-nnɔ edi eke Andinyanga nnyin, Jesus Christ, emi kini akwa ubiak ete, “Ete, fen no mmo; koro mmo ifioke se mmo enamde.”23
Ami mmofiok nte ke Ete nnyin ke Heaven oyom nti nkpo ye idorenyin ono ndito Esie kiet kiet. Ke nwed Jeremiah nnyin ikot, “Koro ami mmofiok ekikere emi nkerede mbanga fi, Jehovah odoho, ekikere emem.”24
Jesus Christ edi Messiah fo, edima Andifak ye Andinyanga fo, emi ofiokde mme mkpeubok esit fo. Enye oyom fi enyene edikok ye emem. Enye amama fi. Enye atua eyet ye afo ke mfuho onyung adara ndinam fi okop nsongidem. Nnyin ikpikam ikop ndongesit inyung ibo ubok ima Esie emi osuk akade iso ndinyanare,25 nte nnyin isangade ke usung edikok eke erifen-nnɔ edi akam mi ke enying Jesus Christ, amen.