![](https://www.churchofjesuschrist.org/imgs/https%3A%2F%2Fassets.churchofjesuschrist.org%2F9b%2F2e%2F9b2e705decc72354343eb1fd7d355d9d09bb7411%2F9b2e705decc72354343eb1fd7d355d9d09bb7411.jpeg/full/!250,/0/default)
Lix wankil li Jesukristo sa’ li qayu’am wulaj wulaj
Lix yo’leb’aal li kawilal a’an li paab’aal chirix li Jesukristo naq naqayal chi anchal qach’ool chalk rik’in a’an wulaj wulaj.
Ex was wiitz’in, a’an a’in Lix Iglees li Jesukristo reheb’ laj Santil Paab’anel sa’ Roso’jikeb’ li Kutan. K’a’jo’ xnimal li sahil ch’oolejil naq nokoch’utub’aak jo’ lix Iglees. Ninb’antioxi naq li Awa’b’ej Russell M. Nelson kixjultika qe naq taqoksi rajlal lix tz’aqal k’ab’a’ lix Iglees li Qaawa’ re naq taajultiko’q qe ani aj eechal re li Iglees a’in ut ani aj eechal reheb’ li k’utum naqataaqe.
Li Awa’b’ej Nelson kixye: “Sa’eb’ li kutan chalel, taqak’e reetal li xnimal ru xk’utb’esinkil lix wankil li Kolonel jo’ maajun wa rilom chaq li ruchich’och’. … A’an tixk’ojob’eb’ li usilal, osob’tesink, ut sachb’a-ch’oolej maak’a’jo’ rajlankileb’ sa’ xb’eeneb’ li tiikeb’ chi paab’ank.”1
Jun reheb’ li ninqi usilal nink’ul wochb’een li wixaqil, xRenee, a’an li ch’utlaak rik’ineb’ laj santil paab’anel sa’eb’ li na’ajej nokok’anjelak wi’. Naqab’iheb’ lix seraq’, naqil li sachk neke’xk’ul, naraho’ qach’ool qochb’eeneb’, ut nasaho’ qach’ool qochb’eeneb’ naq neke’el chi uub’ej. Xqak’e reetal naab’aleb’ li osob’tesihom ut sachb’a-ch’oolej naxk’e li Kolonel reheb’ li tiikeb’ chi paab’ank. Xqanaweb’ ru kristiaan li ke’nume’ chiru li k’a’ru q’axal ch’a’aj, li ke’xk’ul li rahilal ink’a’ tawb’il ru.
Xqil lix k’utb’esihom lix wankil li Kolonel rik’in jun xmalka’an li xkam xb’eelom naq wankeb’ sa’ xtaql li Qaawa’ aran Bolivia.2 Xqil a’an rik’in jun saaj ixq aj Argentina li kit’ane’ rub’el jun li tren ut kikana chi maak’a’ jun li ra’, yal xb’aan naq jun kristiaan kiraj relq’ankil lix b’oqleb’.3 Ut rik’in lix yuwa’ li maak’a’ rixaqil, li anajwan tento tixtuqub’ chixjunil ut tixkawob’resi lix rab’in chirix li yib’ ruhil rahob’tesink a’in. Xqil rik’ineb’ li junkab’al li ke’sach chiruheb’ li rochocheb’ ut chixjunil li wan reheb’ sa’eb’ li xam aran Chile yal wiib’ kutan rub’elaj li Ralankil re 2022.4 Xqil rik’ineb’ li neke’ch’a’ajkilaak xyu’am chirix li jachok-ib’ rik’in lix sum aatin ut xqil rik’ineb’ li neke’xk’ul li muxe’k.
K’a’ru nak’ehok reheb’ li wankil re xkuyb’al li ch’a’ajkilal? K’a’ru nak’ehok li kawilal re kuyuk naq chanchan naq sachenaq chixjunil?
Laa’in xink’e reetal naq lix yo’leb’aal li kawilal a’an li paab’aal chirix li Jesukristo naq naqayal chi anchal qach’ool chalk rik’in a’an wulaj wulaj.
Li profeet aj Jakob kixye, “Ut aʼan nachal saʼ li ruchichʼochʼ re tixkolebʼ chixjunil li winq wi teʼabʼinq chiru lix yaabʼ xkux; xbʼaan naq kʼehomaq reetal, aʼan naxkʼul lix rahilebʼ chixjunilebʼ li winq, relik chi yaal, lix rahilebʼ chixjunil li ani yoʼobʼtesinbʼil li wan xyuʼam, li winq joʼ ajwiʼ li ixq ut li kokʼal, li wankebʼ saʼ lix junkabʼal laj Adan.”5
Wan naq, chanchan naq ink’a’ nokoru chixpaab’ankil li Jesukristo, chanchan naq ink’a’ naru nab’aanuman. Maare naqak’oxla naq re chalk rik’in li Kristo na’ajman ru kawilal, metz’ew, ut tz’aqalil re ru li moko wan ta qik’in, ut ink’a’ naru naqataw qametz’ew chixb’aanunkil chixjunil. A’b’an li xintzol laa’in rik’in chixjunileb’ li kristiaan a’in, a’an naq a’an li paab’aal chirix li Jesukristo li naxk’e qametz’ew re xtikib’ankil li qab’eenik. Wan naq naqak’oxla, “Tento tintuqub’ lin yu’am rub’elaj naq tinchalq rik’in li Jesus,” a’b’an li yaal a’an naq tento toochalq rik’in li Jesus re xtuqub’ankil li qayu’am rik’in a’an.
Ink’a’ nokochal rik’in li Kristo xb’aan naq tz’aqal qe qu. Nokochal b’an rik’in a’an xb’aan naq wan xq’unal qametz’ew ut rik’in a’an naru “taatz’aloq qe qu.”6
Chan ru taqatikib’ xk’anjelankil jun ch’ina raqal re li paab’aal wulaj wulaj? Choq’ we a’an natikla eq’la: Naq nin’aj, sa’ xna’aj rilb’al lin b’oqleb’, nintijok. Us ta a’an jun ch’ina tij. Chirix a’an nawil jun raqal re li loq’laj hu. A’in nikinixtenq’a rik’in lin sumwank nin’ok wi’ rajlal xamaan naq nink’ul li loq’laj wa’ak re “junelik xjultikankil a’an.”7 Naq nintikib’ lin kutan rik’in li tijok ut rilb’al li loq’laj hu, naru “ninjultika a’an” naq nawil lin b’oqleb’. Naru “ninjultika a’an” naq nink’ul li ch’a’ajkilal ut li wech’e’k, ut ninyal xk’ulb’aleb’ jo’ tixb’aanu raj li Jesus.
Naq “ninjultika a’an,” naweek’a wajom chi jalaak, chixjalb’al ink’a’uxl. Nintaw xyo’leb’aal li kawilal re xpaab’ankileb’ lin sumwank, ut naweek’a’ xwanjik li Santil Musiq’ej sa’ inyu’am “ut ninpaab’ lix taqlahom li kixk’e chaq we; re taaruuq taawanq junelik lix Musiq’ wik’in.”8 Nikinixtenq’a chi kuyuk toj sa’ roso’jik.9 Malaj toj sa’ xraqik li kutan! Ut sa’eb’ li kutan nasach chiwu xjultikankil a’an chiru chixjunil li kutan, a’an toj wan aran, nikinixra ut naxye we, “Maak’a’ naxye, naru taayal wi’chik wulaj.”
Us ta ink’a’ junelik najultiko’ a’an qe, maajo’q’e nokosach sa’ xch’ool li qaChoxahil Yuwa’ li nokoxra.
Chi kok’ aj xsa’ nokosach rik’in xk’oxlankil naq xpaab’ankileb’ li sumwank, malaj li k’a’ru naqayeechi’i re li Dios, a’an jun loq’ok naqab’aanu rik’in a’an: Laa’in tin’ab’inq chiru, ut a’an tixkol wix chiru chixjunil li ink’a’ us. Laa’in tintoj lin lajetqil, ut maajo’q’e taasachq intrab’aaj ut maajo’q’e taak’ate’q li wochoch. A’b’an naq nak’ulman li ink’a’ xqoyb’eni, naqayaab’asi re li Qaawa’, “Ma maak’a’ nakawaj wi’ naq [laa’in] tin’oso’q?”10
Eb’ li qasumwank moko loq’omeb’ ta; nokohe’xjal.11 Rik’ineb’ lin sumwank nink’ul lix wankil li Jesukristo re santob’resink ut kawob’resink, li naxk’e inwankil re ok jo’ ak’il kristiaan, re xkuyb’al xmaak li k’a’ru jwal yib’ ru, re numtaak sa’ xb’een li k’a’ru q’axal ch’a’aj. Nim xwankil junelik xjultikankil a’an; a’in naxk’e xkomon inmetz’ew re “xpaab’ankil lix taqlahom li kixk’e chaq [we].”12 Nikinixtenq’a chirilb’al li was wiitz’in rik’in chaab’ilal, chi se’ek rajlal, chixk’ojob’ankil li tuqtuukilal,13 chixtz’eqtaanankil li wech’ok-ib’, chixkanab’ankil naq li Dios taanumtaaq sa’ inyu’am.14
Naq jwal rahob’tesinb’ilo malaj rahob’tesinb’ileb’ li qaraarookil komon toj reetal naq ink’a’ nokoru chixkuyb’al, xjultikankil li Jesukristo ut chalk rik’in a’an naru tixseeb’ob’resi li qiiq, tixq’unob’resi qach’ool, ut tixkotz li rahilal. A’an a’in li wankil li kixk’e xwankil jun winq chixtenq’ankil lix rab’in chiru li rahilal sa’ tib’elej ut sa’ musiq’ej naq kikana chi maak’a’ jun li ra’.
Naq li Elder Soares kirula’ani Argentina sa’ li junio xnume’ ut kixpatz’ re xFlavia chirix li rahil toch’e’k, a’an kixsume rik’in paab’aal, “Xweek’a li sachk, li rahil ch’oolej, li josq’il, ut li xik’ ilok naq [kink’ul a’an]. Jun na’leb’ li kitenq’an we a’an naq ink’a’ kinpatz’, “k’a’ut naq laa’in?”, kinpatz’ b’an “k’a’ru aj-e?” … Xb’aanunkil a’in kinixnach’ob’resi rik’ineb’ lin komon ut rik’in li Qaawa’. … Sa’ xna’aj xnajtob’resinkil wib’ rik’in a’an, kinchap wib’ chiru.”15
Li Awa’b’ej Nelson kixye: “Naq neke’qapaab’ li qasumwank rik’in li Dios nokoq’ajkamuuk rik’in choxahil wankilal—wankilal li nokoxtenq’a chixkuyb’al chi chaab’il wi’chik li yale’k, li aaleek, ut li rahilal. … Chi jo’kan, eb’ li neke’paab’ank reheb’ lix sumwank neke’xk’ul jun hilob’aal sik’b’il ru.”16 A’an a’in li hilaal ut li tuqtuukilal kiwil sa’ xnaq’ ru li xmalka’an, us ta ra xch’ool chirix lix b’eelom wulaj wulaj.
Sa’ li Ak’ Chaq’rab’ nayeeman resil jun hoonal naq li Jesus ut eb’ lix tzolom ke’wan sa’ jun li jukub’:
“Toja’ naq kiwakliik jun nimla kaq-sut-iq’ ut lix kaw oq li palaw naxkut rib’ sa’ li jukub’. …
“Li Jesus … yoo chi wark chixb’een xsok xjolom. Ke’rajsi ut ke’xye re—At Tzolonel! Ma maak’a’ nakawaj wi’ naq too’oso’q?
“Li Jesus ki’ajk ru, kixq’us li iq’ ut kixye re li palaw—Matchoqink! Ch’anaqat! …
“Chirix chik a’an kixye li Jesus reheb’—K’a’ut naq k’a’jo’ lee xiw? K’a’ut naq maak’a’ eepaab’aal?”17
Li seraq’ junelik nikinixk’e chi k’oxlak. Ma kixk’oxla li Qaawa’ naq te’roksi xpaab’aaleb’ re xch’anab’ankil li kaq-sut-iq’? Re xch’iilankil li iq’? Li paab’aal chirix li Jesukristo a’an li eek’ahom re tuqtuukilal re xkuyb’al li kaq-sut-iq’, xnawb’al naq ink’a’ too’oso’q xb’aan naq a’an wan sa’ li jukub’ qik’in.
A’an a’in li paab’aal kiqil naq kiqula’aniheb’ li junkab’al chirix li xam aran Chile. Ke’k’ate’ li rochocheb’ toj’ sa’ li ch’och’; kisach chixjunil li k’a’ru wan reheb’. A’b’an naq yooko chi b’eek sa’ xpo’lemeb’ li kab’l ut naq yookeb’ chixseraq’inkil qe li ke’xk’ul, kiqeek’a naq xaqxooko sa’ xb’een loq’laj ch’och’. Jun ixq kixye re li wixaqil, “Naq kiwil naq yookeb’ chi k’atk li rochocheb’ li qech kab’al, kinnaw naq taak’atq ajwi’ li qochoch ut taasach chiqu chixjunil li k’a’ru wan qe. Sa’ xna’aj xsachik lin yo’onihom, kiweek’a jun tuqtuukilal ink’a’ ninru chixch’olob’ankil. Kiweek’a naq us taa’elq chixjunil.” Xpaab’ankil li Dios ut eb’ li qasumwank rik’in a’an naxkawob’resi lix q’unal qametz’ew ut naxk’ojob’ qach’ool naq ra qach’ool.
Ninb’antioxi naq laa’in ut xRenee kooru chixnawb’aleb’ ru laj santil paab’anel a’in, xb’aan naq jwal chaab’ileb’ lix paab’aaleb’, lix metz’eweb’, ut lix kuyumeb’. Xb’aan naq ke’xseraq’i li rahilal li ink’a’ taapuktesimanq sa’ li periodico chi moko sa’ li internet. Xb’aan naq ink’a’ ke’isiman xjalam-uuch lix ya’aleb’ ru ut eb’ lix tij chirix li sachk malaj li jachok-ib’; xb’aan naq ink’a’ ke’wotzman li aatin chirix li xiw, li rahil ch’oolej, ut li rahilal li neke’ru chi kuye’k b’antiox re li paab’aal chirix li Jesukristo ut lix tojb’al rix li maak. Eb’ li kristiaan a’in neke’xkawob’resi lin paab’aal laa’in, ut jwal ninb’antioxin chirix a’an.
Ninnaw naq aʼin lix Iglees li Jesukristo. Ninnaw naq li Jesukristo yo’on wan re qatiqib’ankil rik’in lix wankil wi toochalq rik’in a’an wulaj wulaj. Sa’ xk’ab’a’ li Jesukristo, amen.