![](https://www.churchofjesuschrist.org/imgs/https%3A%2F%2Fassets.churchofjesuschrist.org%2F0d%2F70%2F0d7080fd51419e3d9195960494bba00c2677cfb5%2F0d7080fd51419e3d9195960494bba00c2677cfb5.jpeg/full/!250,/0/default)
Tuulan xk’ulb’al ut xtaaqenkil
Li tuulanil aajel ru re naq kawresinb’ilaqo re toosutq’iiq rik’in li Dios.
Sa’ li ro’ raqal re lix hu laj Alma wan jun li patz’om re k’oxlak: “Ma taaruuq raj teeye, wi ta b’oqb’ilex chi kamk sa’ li hoonal a’in, sa’ lee ch’ool, naq tz’aqal xtuulanil eech’ool?”1 Li patz’om a’in naxk’ut chiqu naq li tuulanil aajel ru re naq kawresinb’ilaqo re toosutq’iiq rik’in li Dios.
Chiqajunilo nawulak chiqu xk’oxlankil naq tuulano tz’aqal, a’b’an naab’al li naqanumsi sa’ li qayu’am naxk’ut chiqu naq li ruchich’och’il winq malaj ixq toj wan sa’ li qayu’am.
Naab’al chihab’ chaq, naq toj wankeb’ chaq lin rab’in wiib’ qik’in, xwaj xk’utb’al chiruheb’ a’an ut chiru li wixaqil chan ru wan lin trab’aaj b’ar wi’ nikink’anjelak.
Li wajom tz’aqal a’an xk’utb’al chiruheb’ jun li na’ajej jalan chiru li qochoch, chixjunileb’ xe’xb’aanu tzʼaqal li xinpatz’eb’ re naq te’xb’aanu. Naq xoowulak sa’ li okeb’aal, li yal natehe’ xjunes rajlal naq nanach’ok lin b’eleb’aal ch’iich’, xsach inch’ool naq sa’ li hoonal a’an ink’a’ xtehe’. Sa’ xna’aj a’an, jun laj k’aak’alenel li maajun wa saʼ lin yuʼam wilom ru xwulak b’ar wi’ wan lin b’eeleb’aal ch’iich’ ut xpatz’ jun li eetalil we re ok.
Xinye re naq maajun wa xwaj ru jun eetalil re ok sa’ li na’ajej a’an ut chirix a’an xinpatz’ re chi wan inq’etq’etil: “Ma nakanaw ani aj-ik’in yookat chi aatinak?”
Ut a’an xinixsume, “Us, xb’aan naq maak’a’ li eetalil re ok aawik’in, moko ninnaw ta anihat, ut naq wanqin arin, ink’a’ tatruuq chi ok sa’ li na’ajej wi maak’a’ li eetalil aawik’in.”
Xink’oxla ilok sa’ lin lem chirix re rilbʼal li nekeʼxkʼoxla lin rabʼin, a’b’an ninnaw naq yookeb’ chixyalb’al xsahil li hoonal a’in! Li wixaqil chink’atq yoo chireek’asinkil lix jolom xb’aan naq ink’a’ xwulak chiru lin yehom ut lin b’aanuhom. Li xinru chixb’aanunkil a’an xpatz’b’al xkuyb’al inmaak chiru laj k’aak’alenel ut xinye re naq moko us ta li xinb’aanu. “Kuyb’il laa maak,” chan, “a’b’an wi’ maak’a’ li eetalil aawik’in, ink’a’ tatruuq chi ok anajwan!”
Chirix a’an xinsutq’i sa’ ochoch re xxokb’al li eetalil, chirix naq maare xintzol li na’leb’ a’in: naq moko tuulano ta, nokok’ehe’ sa’ xutaan.
Sa’ xhu laj Proverbios naqataw, “Lix q’etq’etil junaq winq tixkanab’ sa’ xutaan, a’b’an li chaab’ilal tixxaqab’eb’ li tuulaneb’ sa’ Musiq’ej.”2 Re taqatzol tuulanil, aajel ru naq taqatzol li naraj tz’aqal naxye a’an sa’ xna’leb’il li evangelio.
Wankeb’ kristiaan neke’xk’oxla naq li tuulanil a’an wank sa’ neb’a’il. A’b’anan wankeb’ naab’aleb’ li neb’a’ li neke’xnima rib’, ut naab’aleb’ li b’ihom li tuulaneb’ xch’ool. Wankeb’ li ink’a’ neke’aatinak malaj ink’a’ neke’raj wotzok maare anchal tuulan rilb’aleb’, a’b’anan wan naq eb’ lix ch’ool nujenaq rik’in q’etq’etil.
Jo’kan b’i’, k’a’ru li tuulanil? Jo’ naxk’ut sa’ Jultika Lin Evangelio, a’an “xk’ulub’ankil li rajom li Qaawa’. … A’an naq wan qajom chi tzole’k. … Jwal aajel tz’aqal ru [a’an] re k’iik sa’ Musiq’ej.”3
Relik chi yaal wan naab’al li hoonal re naq nokochaab’ilo’ rik’in li na’leb’ a’in jo’ li Kristo. Nawulak raj chiwu rilb’al xb’een wa chirix li qatuulanil wan, malaj li taawanq raj, naq taqataaqe lix b’oqom li qaprofeet. Re xtikib’ankil naru naqapatz’ qib’:
-
Ma naqaye xk’ab’a’ li Iglees chi tz’aqal re ru naq noko’aatinak? Li Awa’b’ej Russell M. Nelson kixye: “Risinkil xk’ab’a’ li Qaawa’ sa’ lix k’ab’a’ lix Iglees li Qaawa’ naxk’e xwankilal laj Satanas.”4
-
Ma yooko chixkanab’ankil naq li Dios taanumtaaq sa’ li qayu’am naq naqak’ulub’a lix b’oqom li qaprofeet? “Anajwan, nink’e xb’oqb’aleb’ li qakomon yalaq b’ar naq te’xkanabʼ yalaq naʼlebʼ ut bʼaanuhom re tzʼeqtaanank.”5
-
Ma yooko chi numtaak sa’ xb’een li ruchich’och’, sa’ xpaab’ankil lix tzol’leb’ li Kristo chiru lix na’leb’ li winq, jo’ kixk’ut li qaprofeet?6
-
Ma laa’o laj tuqub’anel li neke’yehok li chaab’il na’leb’ reheb’ li kristiaan ut chirixeb’ a’an? Li Awa’b’ej Nelson kixk’ut sa’ li jolomil ch’utub’aj-ib’ xnume’: “Wi wan k’a’ruhaq li saq ru, li chaq’al ru, li chaab’il malaj nimajel ru, naru naqaye chirix junaq kristiaan—chiru rilob’aal, malaj yal chirix—tento raj naq a’anaq li aatin naqoksi.”7
A’ineb’ kok’ na’leb’ a’b’an kaweb’ xwankil. Chinaq sa’ eech’ool naq lix tenamit laj Moises tento naq ke’ril li k’anti’ re bronce li kixwaklesi.8 A’b’an “rikʼin naq saqen ru li bʼe aʼan, malaj naq moko chʼaʼaj ta, keʼwan naabʼal li keʼosoʼ.”9
Chiru li jolomil ch’utub’aj-ib’ a’in xqab’i ut taqab’iheb’ li raatin li qaprofeet ut eb’ li apostol. A’in jun hoonal chaab’il re xch’oolaninkil li qatuulanil ut xkanab’ankil naq li qak’a’uxl tiik wanq re xnawb’al chi yaal naq li Qaawa’ na’aatinak rik’ineb’ laj k’anjel li sik’b’ileb’ ru.
Jo’kan ut, naq taqach’oolani li tuulanil, tento ajwi’ taqataw ru naq ink’a’ tooruuq chi numtaak sa’ xb’een malaj chixkanab’ankileb’ li qamajelal yal qajunes qib’. Li neke’aatinak re xk’eeb’al xkawub’ li ch’oolej, eb’ laj tz’iib’, eb’ li neke’k’utuk na’leb’ sa’ chixjunil li ruchich’och’ ut sa’ internet, te’xye naq laa’at yaal aawe k’a’ru taawaj xb’aanunkil. Li ruchich’och’ naxkanab’ rib’ sa’ ruq’ li tib’elej.
A’b’an rik’in li evangelio li k’ojob’anb’il wi’chik xqatzol naq naqaj ru lix chaab’ilal li qaChoxahil Yuwa’ ut lix tojb’al rix li maak xb’aan li Kolonel Jesukristo, “xb’aan naq naqanaw naq aʼ saʼ xkʼabʼaʼ li usilal naq nokokoleʼ, chirix chixjunil li nokoru chixbʼaanunkil laaʼo.”10 Jo’kan naq aajel ru xb’aanunkileb’ ut xk’uulankileb’ li sumwank rik’in li Dios, xb’aan naq li xb’aanunkil a’an naxk’e qak’ulub’ chiroksinkil lix wankil li Jesukristo aj k’irtesinel, aj tuqub’anel, ut aj tz’aqob’resinel rik’in lix tojb’al rix li maak.
Tz’aqonk sa’ li ch’utam re li loq’laj wa’ak rajlal xamaan ut xik chi loq’onink sa’ li santil ochoch rajlal re tz’aqonk rik’ineb’ li k’ojob’anb’il k’anjel ut xk’ulb’aleb’ ut x’ak’ob’resinkileb’ li qasumwank a’an jun reetalil naq wan li qapaab’aal rik’in li qaChoxahil Yuwa’ ut rik’in li qaKolonel, Jesukristo. A’an tixb’oq lix wankil sa’ li qayu’am re qatenq’ankil chixnumsinkil chixjunil li qach’a’ajkilal ut sa’ roso’jik xtz’aqob’resinkil ru li qayo’ob’tesinkil.
Toje’ chaq kiyale’ rix xnimal lix tuulanil ut xtawom ru lin ch’ool chirix li Qaawa’. Yookin chi xik sa’ jun li taxi sa’ aeropuerto re xik sa’ jun na’ajej b’ar wi’ wan jun li na’leb’ jwal ch’a’aj xtuqub’ankil. Laj ch’e’ol b’eleb’aal ch’iich’ li moko komon ta sa’ li Iglees, kinril sa’ lem ut kixye, “Nink’e reetal naq ink’a’ sa wankat anajwan!”
“Ma xak’e reetal?” chankin.
“Hehe’,” chan. Toja’ naq kixye, “Chi yaal naq moko sa reek’ankil li k’a’ru wan sa’ laa sutam!”
Kinch’olob’ chiru naq yookin chixnumsinkil jun li ch’a’ajkil hoonal, toja’ naq kixpatz’ we, “Ma xab’aanu chixjunil li wan sa’ aawuq’ re xsik’b’al xyaalal?”
Kinsume naq kinb’aanu chixjunil li kinru.
Chirix a’an kixye jun na’leb’ toj nanaq sa’ inch’ool: “Kanab’ a’an sa’ ruq li Dios ut chixjunil us taa’elq.”
Ninye naq tz’aqal kiwaj raj xpatz’b’al re, “Ma nakanaw ani aj-ik’in yookat chi aatinak?” A’b’an ink’a’ kinb’aanu! Li kinb’aanu a’an xk’ubsinkil wib’ chiru li Qaawa’ chiru li jun hoor sa’ li avion, xpatz’b’al inchoxahil tenq’. Naq kin’el sa’ li avion, kinnaw naq li ch’a’ajkil na’leb’ li taaraj yiib’aak ak tuqub’anb’il chik ut naq moko na’ajman ta chik wu aran.
Ex was wiitz’in, lix taqlahom, lix b’oqom, ut lix yeechi’ihom li Qaawa’ saqen ru ut aj waklesinel ch’oolej: “Tuulanaq aach’ool; ut li Qaawa’ laa Dios tatxb’eresi chawuq’, ut tixk’e xsumenkil ru laa tij.”11
Nintz’aama naq tuulanaq qach’ool sa’ xtaaqenkil li raatineb’ li profeet ut xk’ulub’ankil naq ka’ajwi’ li Dios ut li Jesukristo naru te’jaloq qe—rik’ineb’ li k’ojob’anb’il k’anjel ut eb’ li sumwank k’ulb’il sa’ lix Iglees—sa’ li qachaab’ilob’resinkil ut sa’ jun kutan tz’aqalaq qe qu rik’in li Kristo. Sa’ xk’ab’a’ li Jesukristo, amen.