![](https://www.churchofjesuschrist.org/imgs/https%3A%2F%2Fassets.churchofjesuschrist.org%2Fe3%2F9f%2Fe39f5afe746cd8b82b43af351910cfb24ba31abc%2Fe39f5afe746cd8b82b43af351910cfb24ba31abc.jpeg/full/!250,/0/default)
Qawa’, taqaj rilb’al li Jesus
Naqaj rilb’al li Jesus jo’ chanru tz’aqal naq wan, ut naqaj reek’ankil lix rahom.
Li mutz’il chiru li xnaq’ uhej
Sa’ jun kutan sa’ li chihab’ 1945, jun saaj winq aj pleet ki’aj ru sa’ jun hospital militar. Mas us naq toj yo’yo li saaj winq a’an—xpuub’aak sa’ xjolom chirix lix xik, a’ut xcho’e’ xb’aaneb’ laj b’anonel, ut naru chik chi aatinak ut chi b’eek.
A’ut lix naq’ puub’ xrahob’tesi li rulul sa’ jun na’ajej li na’oksiman re xnawb’al ruheb’ li xnaq’ uhej. Naq a’an naril li rilob’aal li rixaqil, ink’a’ chik naxnaw li ru, ut toj reetal lix na’ ink’a’ naxnaw ru naq naril li rilob’aal. Naq naril rib’ sa’ jun lem, ink’a’ chik naxnaw ru tz’aqal li rilob’aal—ink’a’ naxnaw ma a’an rilob’aal jun winq malaj jun ixq.1
A’an wan xmutz’il chiru li xnaq’ uhej—jun yajel neke’xk’ul naab’al li kristiaan.2
Eb’ li wankeb’ xmutz’il chirilb’al li ilob’aal neke’xyal xq’e chixnawb’aleb’ ru li kristiaan rik’in li k’a’ru chik neke’ril—maare jun xrab’in wankeb’ kok’ xox chiru li ru, malaj jun ramiiw maare naxajnak b’ayaq chi b’eek.
Li k’iik
Wan jun chik seraq’, chirix lin yu’am laa’in: Naq toj alin, nawil lin na’ jo’ aj k’ehol taqlahom. A’an li nayehok re jo’q’e naru ninb’atz’unk, ut jo’q’e tinxik chi wark, malaj jo’q’e tento tink’anjelaq sa’ li qach’och’.
Ch’olch’o naq a’an nikinxra. A’ut naab’al sut yal kiwil a’an jo’ li ani “tento taab’aanumanq li k’a’ru naxye.”
Ka’ajwi’ chirix xnumik naab’al chihab’ xinru chirilb’al naq tz’aqal kristiaan a’an. Naweek’a b’ayaq inxutaan naq ninye naq ink’a’ xink’e reetal li ch’a’ajkilal naxk’ul choq’ qe, ut k’a’ut naq yal wiib’ lix falda naxk’e chirix (naq laa’in nintiqib’ wib’ rik’in ak’ aq’ej), ut k’a’ut naq sa’ xraqik li kutan, jwal lub’lu wan ut naraj naq tinxik chi wark.
Maare wan qamutz’il chiru li xnaq’ uhej
Maare xek’e reetal naq li wiib’ chi seraq’ a’in, a’aneb’ jun ajwi’ chi seraq’—chiru naab’al chihab’, laa’in ajwi’ mutz’in chiru li xnaq’ uhej. Ink’a’ xinru chirilb’al lin na’ jo’ jun kristiaan. Xwileb’ lix taqlahom, a’ut moko xwil ta lix rahom li wan sa’eb’ a’an.
Ninye li wiib’ chi seraq’ a’in re xk’utb’al jun li na’leb’: maare nakanaw ru anihaq (malaj maare laa’at li krisitaan a’an) li wan xmutz’il chiru li xnaq’ uhej.
Maare ch’a’aj choq’ aawe rilb’al li Dios jo’ jun Yuwa’b’ej aj rahonel. Maare nakat-ilok sa’ choxa ut li k’a’ru nakawil aran maawa’ rilob’aal li rahok ut li uxtaan, a’ b’an naab’al paay chi taqlahom li tento taapaab’eb’. Maare nakapaab’ naq li Dios nataqlan sa’ choxa, naq naraatinaheb’ lix profeet, ut naxra laa was aawiitz’in, a’ut nakak’oxla naq maare ink’a’ nakatxra laa’at.3 Maare xaweek’a naq yookat chixchapb’al li b’arb’ookil ch’iich’, a’ut maji’ nakaweek’a lix rahom laa Kolonel, a’ li naxik wi’.4
Nink’oxla naq maare nakanaw ru junaq kristiaan jo’ a’in, xb’aan naq chiru naab’al chihab’, laa’in jun kristiaan jo’ a’in—laa’in mutz’in chaq chirilb’aleb’ li xnaq’ uhej sa’ musiq’ej.
Laa’in xink’oxla naq lix yaalalil lin yu’am, a’an yal xpaab’ankileb’ li taqlahom ut xb’isb’al wib’ rik’in jun b’isleb’. Xinnaw naq li Dios narahok chi tz’aqal, a’ut ink’a’ xweek’a naq raab’ilin. Mas wi’chik xink’oxla li ok sa’ choxa chiru li wank rik’in lin Choxahil Yuwa’.
Wi wan naq laa’at, jo’ laa’in, ka’ajwi’ nakaweek’asi lix tz’uumal aawe, a’b’anan ink’a’ nakatru “chixb’ichankil li b’ich re rahok li natojok-ix,”5 k’a’ru naru taqab’aanu?
Lix sumenkil li patz’ok a’in, jo’ xye li Awa’b’ej Russell Nelson, a’an junelik li Jesus.6 Ut chaab’il xnawb’al a’an.
Qawa’, taqaj rilb’al li Jesus
Wan jun raqal sa’ lix hu laj Jwan li nawulak chiwu. Naxye resil jun ch’uut chi aj jalanil tenamit li ke’wulak rik’in jun tzolom, ut ke’xye jun patz’om. “Qawa’,” chankeb’ a’an, “taqaj raj rilb’al li Jesus.”7
A’an li naqaj chiqajunilo—naqaj rilb’al li Jesus jo’ chanru tz’aqal naq wan, ut naqaj reek’ankil lix rahom. A’inaq raj li nayo’la wi’ lix k’ihal li k’anjel naqab’aanu sa’ li Iglees—ut tz’aqal sa’ li ch’utam re li loq’laj wa’ak. Wi laa’at ink’a’ nakanaw k’a’ru li tzol’leb’ taak’ut, chan ru naq taab’eresi junaq ch’utam, ut ma yal taakanab’eb’ li saaj winq chi b’atz’unk, naru taak’ul li raqal a’in jo’ aj k’amol b’e chawu: ma a’in li k’a’ru taatenq’anq reheb’ li kristiaan chirilb’al ut chixraab’al li Jesukristo? Wi ink’a’, maare us naq taayal jalan chik li na’leb’.
Naq xink’e reetal naq wan inmusiq’ejil mutz’il chiru li xnaq’ uhej, naq nawileb’ li chaq’rab’ a’ut ink’a’ nawil rilob’aal li ruxtaan lin Yuwa’, xinnaw naq moko xmaak ta li Iglees. Moko xmaak ta li Dios, ut ink’a’ naraj naxye naq sachso chixjunil; yal wan b’an k’a’ru tento taqatzol chiqajunilo. Eb’ laj paab’anel sa’ najter kutan, wan naq ke’ril ru li Qaawa’ chirix lix waklijik chi yo’yo a’b’an ink’a’ ke’xnaw ru; aran sa’ li muqleb’aal, ut aran chire li palaw re Galilea, eb’ li xb’een wa ke’taaqen re “ke’ril li Jesus chi xaqxo, ut ink’a’ neke’xnaw naq a’an li Jesus.”8 Ki’ajman ru naq ke’xtzol xnawb’al ru a’an, ut laa’o ajwi’.9
Tzʼaqal rahok
Naq xink’e reetal naq wan inmusiq’ejil mutz’il chiru li xnaq’ uhej, xin’ok chixb’aanunkil li k’a’ru kixye laj Moroni, a’an li “tijok chi anchal xmetz’ew lin ch’ool” re naq tinnujaq rik’in li rahok li yeechi’inb’il reheb’ lix tzolom—lin rahom choq’ re a’an, ut lix rahom a’an choq’ we laa’in—ut re naq “tinwil a’an jo’ chanru naq wan … re taawanq wikʼin li yoʼonihom aʼin.”10 Xintijok chiru k’iila chihab’ re naq tinruuq chixpaab’ankil li xb’een ut xnimal ru taqlahom naq tinra li Dios, re naq tinweek’a “li xnimal ru yaalil na’leb’ a’an naq li Dios nokoxra laa’o chi anchal lix ch’ool, li raam, lix k’a’uxl, ut lix metz’ew.”11
Eb’ li evangelio
Jo’kan ajwi’, k’iila sut xwil ru li raatinul li kaahib’ chi evangelio—moko re ta rilb’aleb’ li taqlahom naxk’e li Dios, re b’an rilb’al ani a’an, ut k’a’ru naxra a’an. Ut chirix xnumik li kutan, xink’ame’ xb’aan li nima’ re rahok li nachal chaq rik’in a’an.
Li Jesus kixye sa’ xtiklajik naq kichal “re xk’irtesinkileb’ li yot’b’ileb’ xch’ool, re xjultikankil chiruheb’ li preex li ach’ab’aak, ut chiruheb’ li mutz’ li ilok wi’chik.”12
A’in maawa’ yal re xb’aanunkil junaq trab’aaj malaj re naq taanawe’q ru; a’an tz’aqal chan ru narahok.
Wi naqate xhuhil li evangelio, sa’ li junjunq chi perel naqil a’an naq yoo chirilb’aleb’ li ani ra wankeb’—sa’ tz’ejwalej, sa’ musiq’ej, ut rik’ineb’ li ras riitz’in. A’an naxch’e’ li ani ilb’il jo’ muxb’il ut tz’aj ru13 ut naxk’eheb’ chi wa’ak li ani neke’tz’okaak.14
B’ar wan li seraq’ chirix li Jesus li mas nawulak cheru? Nink’oxla naq li seraq’ a’an naxye resil li Ralal li Dios naq yoo chixq’alunkil malaj chixk’eeb’al xyo’onihom li ani tz’eqtaananb’il—li saqlep rix,15 laj Samaria li xik’ ilb’il,16 laj maak li jitb’il,17 malaj li xik’ na’ilok re lix tenamit.18 Nasach qach’ool rik’in li rusilal a’an.
Wi ta taqatz’iib’a resil li jar sut kiwaklesin ch’oolej, malaj kik’irtesin, malaj kiwa’ak rik’in li ani tz’eqtaananb’il, taa’oso’q raj li tinta naq toj wanko sa’ xhu laj Lukas.
Naq xwil a’in, xweek’a sa’ inch’ool naq ninnaw ru ut ninra a’an, ut xin’ok chireek’ankil naq a’an maare nikinixra laa’in. Jo’ xye li Awa’b’ej Nelson, “A’ yaal jo’ nakattzolok chirix li Kolonel, moko ch’a’aj ta chik reek’ankil li ruxtaan ut xnimal lix rahom.”19 Ut moko ch’a’aj ta chik xpaab’ankil ut xraab’al laa Choxahil Yuwa’.
Li Elder Jeffrey R. Holland kixk’ut naq li Jesus kixchal re xk’utb’al “chiqu ani li Dios Yuwa’b’ej, chan ru a’an, ut chan ru lix rahom choq’ reheb’ li ralal xk’ajol chalen chaq xtiklajik ut sa’ chixjunileb’ li tenamit.”20
Laj Pablo kixye naq li Dios a’an “xYuwa’ileb’ li uxtaanal ut Dios re chixjunil li k’ojob’ank ch’oolej.”21
Wi laa’at maji’ nakawil a’in, chayal wi’chik aaq’e chirilb’al.
Eb’ li sumwank ut chan ru naq nokoxq’alu li Dios
Eb’ li profeet neke’xk’e qab’oqb’al re taqasik’ li rilob’aal a’an.22 A’in naxjultika qe naq a’ li qaYuwa’ naqaloq’oni, ink’a’ junaq na’leb’, ut naq ink’a’ nokoraqe’ toj reetal naq naqil li Jesus jo’ li rilob’aal lix rahom li qaYuwa’23 ut naq naqataaqe a’an, ink’a’ ka’ajwi’ eb’ lix taqlahom.24
Naq eb’ li profeet ut apostol neke’aatinak chirixeb’ li sumwank, moko jo’eb’ ta junaq li entrenador li naq’usuk qe chi kaw xyaab’ xkux naq yooko chi b’atz’unk. Neke’raj taqak’e reetal naq eb’ li sumwank wankeb’ rilom rik’in li sumwanjik25 ut naq naru te’xk’irtesi li qamutz’il chiru li xnaq’ uhej.26 Maawa’eb’ a’in li taqlahom re xloq’b’al lix rahom, a’an ak nakatxra chi tz’aqal. Li qach’a’ajkilal, a’an xtawb’al ru lix rahom, ut xk’anjelankil sa’ li qayu’am.27
Naqayal ilok chiruheb’ li qasumwank, chanchan chiru junaq ventaan, re taqil rilob’aal li ruxtaan li qaYuwa’, li wan chi junpak’al.
Eb’ li sumwank a’aneb’ tz’aqal chan ru nokoxq’alu li Dios.
Li nima’ re lix rahom li Dios
Nokoru chixtzolb’al rilb’al aa’n naq nokok’anjelak chiru a’an. “Xb’aan naq chan ta wi’ ru naq junaq winq tixnaw ru laj eechal k’anjel li moko xk’anjelak ta wi’ chiru?”28
Wiib’ oxib’ chihab’ chaq, xink’ul jun inb’oqb’al li xink’oxla naq mas ch’a’aj. Xinwakli mas eq’la, ut mas lin k’a’uxl, a’ut xwab’i jun ch’ol aatin li maajun wa wab’ihom: naq li k’anjelak sa’ li Iglees a’in, chanchan xaqliik sa’ xnima’il lix rahom li Dios choq’ reheb’ li ralal xk’ajol. Li Iglees a’in chanchan jun nimla trab’aaj, b’ar wi’ wankeb’ li kristiaan li wankeb’ xpico ut wankeb’ xpala, re xteeb’al jun xb’e li ha’, re naq lix rahom li Dios taawulaq toj b’ar wankeb’ li ralal xk’ajol sa’ xmaril li awimq.
Maak’a’ naxye anihat laa’at, ut b’ar xatwan chaq, wan jun aana’aj sa’ li Iglees a’in.29
Chap jun aapico ut jun aapala, ut okan sa’ li k’anjel. Tenq’an chixk’amb’al lix rahom a’an rik’ineb’ li ralal xk’ajol, ut laa’at ajwi’ taak’ul lix rahom.30
Chiqasik’ li rilob’aal aj rahonel, choo’ok sa’eb’ li sumwank rik’in a’an, ut chiqaq’aluheb’ li ralal xk’ajol naq yooko chixb’ichankil sa’ komonil, “At xDios Israel”:
At Qaawa’,
chak’ut xsaqenkil laa waatin
Aʼan chixkʼojobʼ raj inchʼool.
Rik’in xk’oxlankil
inna’aj aawik’in
Tuqtuuq raj li waam sa’ xyaalal.31
Chiqasik’ li rilob’aal aj uxtaan, ut chiqak’am li ruxtaan a’an rik’ineb’ li ralal xk’ajol.32 Sa’ xk’ab’a’ li Jesukristo, amen.