Ataakin taian Atua
Man te taetae, “Taian Atua,” are e nako n tain te tiemina ibukia beretitenti n te mition aika boou n te Tabo Ni Kataneiai ni Mitinare i Provo n Tuun 23, 2013.
Ti na ataiia Aomata mai Ieta aikai ni kawai ni kabane aika ti kona. Ti na Tangiriia, ni kaniira ma Ngaiia, ni Karineia, ao ni kataia n riki n ai Aroia.
Te Moan Mii, iroun Walter Rane
Te Burabeti Iotebwa Timiti e taku, “Bon te moan reirei n te euangkerio atakin anuan te Atua.”1 Teuana riki, e taku, “I tangiri ngkami ni kabane bwa kam na Ataia, ao n rangin n reitaki ma Ngaia.”2 Ti riai ni karekea te iango “ae eti … kororaoina, ao kateina” ao taeka ni kakaitau ibukin “kororaoin Anua[ia].”3
I tangiria ni karababa ana kakaewenako te Burabeti nakoira ao n taekinna bwa ngaira ao ara mitinare, kaain ara ekaretia, ao ara taan kakaae a riai ni bane n atai anuaia taian Atua. Ti riai ni karekea te iango ae eti n Oin kororaoia ao anuaia ao te kakaitau ibukin tamaroan Aia kororaoi n anuaia
Tiaki te bwai ae riki n te kawai ae kamimi ae te moan n taekan ara onimaki bon “Ti onimaki iroun te Atua, te Tama ae Akea Tokina, ao Natina, Iesu Kristo, ao te Tamnei ae Raoiroi” (Taekan te Onimaki 1:1). Te rongorongo e mataata ibukiia ake anga reirei n te euangkerio. Akea nanon ae ti na nakon koaua ake tabeua aika ti kakoauai ngkana ti tuai ni katiai n ara iango ao n aia iango naake ti reireiniia tabeia taian Atua aika moan te kakawaki n ara reirei ao n tokin kawaira n te maiu ae akea tokina. Ti na atai Aomata mai Ieta aikai ni kawai ni kabane aika ti kona ni karaoi. Ti na Tangiriia, ni Kaniia, ongotaeka nakoia, ao ni kataia n riki n Aroia.
Ngkana ti kairiia aomata nakon te Ekaretia aei, ti aki bwabetitoia nakon ana aro te aomata temanna (are tiaki Iesu Kristo) bwa tao te aomata anne Iotebwa Timiti ke Brigham Young ke Thomas S. Monson—e ngae ngke ti karietataia ao ni karineia burabeti aikanne. Ao ti aki bwabetitoia nakon aia Ekaretia utu aika kukurei ke te Moomon Tabwaenako Kuaea.
Ngkana ti uotia aomata nakon te Ekaretia, ti bwabetitoia n aran te Tama, ao te Nati, ao te Tamnei ae Raoiroi. Ni karaoan aei, ti kairiia rikaaki nako matan te Tama rinanon te reirei, te Mwakuri ni Kamaiu, ao ana tangira Natina, ma ana kairoro te Tamnei ae Raoiroi ae kairiia nakon te kouru aei. Ti riai ni iangoa te bwai ae moan te kakawaki ae riai n reke bwa taian Atua aika moan te rietata n riki bwa te kouru ao te kawai ni karekea te kouru anne ngkai ti karaoa te mwakuri ni kamaiu.
Ngkana, aron te kawai are e reireinira iai te Uea Beniamina, ti kinaia raoi Aomata aika Mai iroun te Atua aika ti beku ibukiia ao ni kakoauaia bwa A aki iruwa iroura ao n aki raroa nako man ana iango ao ana kantaninga (taraa Motiaea 5:13), ngkanne ti na bae ni karekea mwiina are e a tia ni karekea te Uea Beniamina. Ao tera bwaai aikanne? A tia Ana aomata n rinanon te “te bitaki ae korakora anne,” akea “te nano ni kan karaoa ae buakaka, ma n teimatoa ni karaoa ae raoiroi,” ao ti a “tauraoi ni karaoa te berita ae tabu … ti na karaoa nanon [Atuara], ao ti na ongeaba nakon ana tua ni kabane ni bwaai ni kabane ake e na [riai] n tua [nakoia], ni karokoa tokin bongin maiu[ia]” (Motiaea 5:2, 5).
Maing: In the Service of Your Atua, iroun Walter Rane, ana mwamwannano te Church History Museum; atai: kabwarabwara man te Bwabetito, iroun J. Kirk Richards
Anne mwiin ana reirei te Uea Beniamina nakoia naake a roko n taromauri, ao anne bon kabwarabwaraan raoi koroboki aika tabu te rikirake ni koaua irouia ara aomata aika tibwa rairaki ngkana ti katea te Ekaretia ni “kabuta te aonaaba” (Mareko 16:15).
N aron are e reirei te Tia Kamaiu, te mwakuri ni mitinare—te mwakuri ni kamaiu—ti tebo ma te karaun are ti karenakoa nakon aaba, katei, ao aomata n te aonaaba ae rikirake ni bubura. N aron anne, ti na ikotia, n aron are e taekinaki n taeka ni kaikonaki, aroia ika “ni kabane” (Mataio 13:47). A mwaiti mai ibuakoia “aomata aika a tia n reireinaki te euangkerio” aika aki ataia bwa aekakira arona n Nakoantama; aki ataia bwa antai raoi Iesu Kristo ke bukin tera ngkai ti Ngaia arana ae anganaki mai i ani karawa ae anganaki aomata ae ti kona ni kamaiuaki iai (taraa Mwakuri 4:12); aki ataia bwa antai te Tamnei ae Raoiroi ke bukin tera kaain taian Atua aei “e kanakomaiakaki bwa e na reirei te koaua” (D&C 50:14).
Ataakin Taian Atua
E koaua, a mwaiti aekakin bwaai riki tabeua ae a ikoti ika aikai aika aki ataia, ma ngkana ana kariaia te euangkerio ae kaokaki ao ni kakoaua reken kamaiuaia ibukin tamneia, e na moanaki ma atatai tabeua ao atakin taian Atua. N tokina, “koaua ao kawakinakin te nebonebo e kuneaki ti ibuakoia aika ataa koauan taekan … taian Atua ao ake ataa te reitaki ni koaua ae a riai mwaane ni karekea n tatabemania n [aron are e a tia temanna mai ibuakoia Taari n atongnga bwa] te Beretitentii n Aki toki.”4
Unimwaane Bruce R. McConkie (1915–85) man te Kooram n te Tengaun ma Uoman n Abotoro e kauringiira bwa Rutibero e atai kakawakin reirei aikanne n tatabeua nako, e ngae ngke ti aki e taku:
“Akea te kamaiuaki ni kakoauaan … reirei ni kewe, riki te taratara ae bure ke n aki wanawana ibukiia taian Atua ke temanna mai ibuakoia. …
“Ma ngaia aei bwa te riaboro e na tangiria ni kabutai reirei aika bure ibukin te Atua ao taian Atua, ao ni kariki ke ni karaoi namakin aika bure ni kaineti ma temanna mai ibuakoia (taian Atua), nakon te bwai riki teuana ae e kona ni karaoia.”5
Ngaia ae akea te tia rairaki ae kona n roko nakon te Ekaretia aei ma te koaua ni koaua, ma te rairaki ni koaua, ma te bwai ae ti ukoukoria ibukina ao ni karika te rirkirake ni koaua irouia aika taan rairaki n tatabemaniia, ti ngkana teuanne ke neienne e a tia ni moanna ni karekei tabeua atatai ni koaua n te maiu n tamnei ma te Atua. E kona n roko te aekaki n atatai ae koaua anne ti ngkana iai kinakina ae Ngaia bon te aomata ae maiu, ao te aomata ni koaua, te Tama ni koaua ae iai irikona ao riina ae taetae ao n noraba ao n namakinaaba, ae atai araia Natina ma kainnanoia, ae ongo aia tataro ni kabane, ao e tangiriia Natina ni kabane n Ana Ekaretia. Taan kakaae aikai a riai n ataia ae iai Ana babaire ibukin kamaiuakiia ao E a tia n anga tuua ni kaineti ma aron kawaira n oki nako Ina.
Te Atua ae tabeakiniia n tangiriia n aron te karo are e tabeaianga ibukin natina e aki kona n riki bwa te bwai ae mabubu taraana i karawa, ke te tia bwaibwai ae aki tabeaianga n te aonaaba. E riai ni kinaaki bwa antai raoi Ngaia—te Tama ae rangin n nanoanga, tangira, are tamneina a karikaki iai ao are imwain ae tina manga tei imatana n te bong teuana—ao ni katorobubua! Tabeman ara tia kakaae ana ata te aeka n Atua anne a kainna ke aki kaini ekaretia ni Kiritian.
Ni kaineti ma anne, e rangin ni kakawaki ae te reirei 1 inanon Tataekina Au Euangkerio e moanaki ma te katanoata ae “Te Atua bon Tamara are i Karawa.”6 Inanon te reirei anne te moanibwai ae ana kakaea mitinare bon te bwai ae a tia n reiakinna aomata n tatabemaniia ni kaineti ma anuan raoi te Atua.
Ngkana a kona mitinare ni karekea raoi otaia iroun te Atua n aia iango ao inanoia aia taan kakaae man te moantai (n aia kakaae n te Ekaretia) n aia reirei, ao a na bane n oota ni bwaai ni kabane n ae bebete riki ni kaetieti ni kabane ake imwiina.
Ana Mition ao Ana Rongorongo Iesu Kristo
Maing: In the Service of Your Atua, iroun Walter Rane, ana mwamwannano te Church History Museum; atai: kabwarabwara man te Bwabetito, iroun J. Kirk Richards
A riai naba mitinare mwaane, ao aine, ao taan kakaae ni butimwaea ae bati riki nakon ae a tia ni karaoia kakanaton ana mition ao ana rongorongo Iesu Kristo, are e ruo mairoun te Tama ao n reirei te bwai ae Reireinna. A riai ni kabane n ataia bwa e roko Iesu nakon te aonaaba ae mamate ni kaota nakoira te kawai, te koaua, ao te maiu. Ni koauana, Ngaia bon ti te kawai, te koaua ni kabane, ao te maiu ae kororaoi. Ibukin anne, ti Ngaia te nati irouia utu n aomata are E kona te Tama n taekinna n ae bwanin ao ni kabwaninna, “Natiu ae tangiraki teuaei, ae I kakatonga I Rouna” (Mataio 17:5).
Ti riai n iai iroura te onimaki iroun Kristo, n onimaki bwa E a tia ni kamaiura man te mate n rabwata te maraki n tamnei, kariaia Ana Mwakuri ni Kamaiu bwa ti ngaia te kawai ni kaetiira i matan te Atua, ao ni kakoaua ae akea te kawai riki teuana nakon te kamaiuaki. Te aonaaba, ngkana e na kamaiuaki, e riai ni kabwaouai bubuaniwaena ao ni kakoaua n ana taeka ae Iesu bon te Kristo, te Nati ae maiu natin te Atua ae maiu. Ti riai n reirei ma te onimaki ao te nano ae korakora “ana reirei Kristo” (Ebera 6:1; 2 Ioane 1:9; 2 Nibwaai 31:2, 21; 32:6; Iakobwa 7:2, 6) n aron are e taekinaki inanon booki aika tabu ao n aron are e kakimototoaki n te reirei 3 n Tataekina Au Euangkerio.
Taan kakaae aika ti kataia ni kakaeia ni kabuta te aonaaba a tangiria n ataia ae te Tamnei ae Raoiroi bon kaain taian Atua are a na iai aia reitaki ae teimatoa ao n rangin ni kaan ngkana a karekeia mitinare ao n tataro ibukin ana kairi karawa ni kaineti ma aia rongorongo mitinare. Bon kaain te utu n taian Atua aei ae na kairiia taan kakaae nakon te koaua ao e na kaota ana koaua n te koaua ngkana a kaitibo ma ngaia. A riai taan kakaae n reireinaki bwa ana kina te Tamnei ngkana e kaotia n tain te reirei. A riai mitinare n ata raoi taben te Tamnei ae Raoiroi n tain te maroro ao ni kekeiaki ni uota te Tamnei n raoniia n taainako.
“Tera ae a katabuaki nako iai?” e titiraki te Uea. “N tataekina au euangkerio mai iroun te Tamnei, riki te Tia Karaunano are e kanakomaiakaki bwa e na reirei te koaua. …
“Mangaia ae, are e reireiaki [iroun te Tamnei] ao ane e karekea [iroun te Tamnei], n ota i marenaia, ao ana bon uaia ni kaotaaki ao a na uaia ni kimwareirei” (D&C 50:13–14, 22).
Ti kona ni koaua raoi bwa e na aki nako raoi—ibukiia mitinare ke ibukiia aia taan kakaae—ngkana ti aki reirei raoi taekaia taian Atua. Ti na aki reirei taekaia taan kairiiri n te maiu ae mamate imwain ae ti a tia n reirei ao ni kakoauai bwain te tiretio. Ti na aki kataia n reirei koaua ake a boutoka ao a kaineti ma rongorongon te euangkerio (aika bebete), imwain ae ti a ti anga reirei aika a kakawaki. Ti riai n aki kawaekoa nakon te bwabetito ao te kouru ni uotia aika a tibwa rairaki nakon te Ekaretia imwain ae ti a tia n reirei koauan te onimaki iroun te Atua aika koaua, ni kabwarabwara kainnanoan te rairannano ni koaua iroun Kristo, ao ni kakoaua ae te bwai ae kakawaki n rikiraken ana koaua te tia rairaki e kawakinaki ni kakorakoraaki ao ni kamarurungaki rinanon ana kairoro ni kakorakora ke n ana bwai ni mwakuri te Tamnei ae Raoiroi.
Aia Aki Koaua Kiritian
Ni kaineti ma kakaokoron aroia n Atua aikai, ara kaotioti ngaira ni boong aika kaitira ti reirei bwa “iai rabwatan te Tama n iriko ao n rii n aron rabwatan te aomata ae kona n ringaki, te Nati naba; ma te Tamnei ae Raoiroi akea rabwatana n iriko ao n rii, ma bon te rabwata n Tamnei” (D&C 130:22).
Kabwarabwaraana mairoun Healing the Blind Man, iroun Carl Heinrich Bloch
Akea te rongorongo (ni kaineti ma te aro n te Atua) ae mataata riki nakon anne! Ma te kananokawaki, bwa e kania uoua te mirenia n rongorongoia Kiritian ae a tia ni karika te aki mataata ae korakora ao te kairua ae kuri n rangin ni kakamaku mwiina ni kaineti ma (aroia taian Atua). A mwaiti bitaki inanon te rikirake ao okiokin rongorongon taian aro ae a tia n urui reirei aika koaua, ao a tia ni katanoata bwa te Tama, te Nati, ao te Tamnei ae Raoiroi boni bwaai aika karioaki, iai irouia te mwaaka a kairaki mai ieta, a kaoti n taabo nako, a uaia ni kaoti, ao aki kona n ataaki, n akea rabwataia, mwakoroia, ke aia namakin, ao aia tabo ni maeka.
Man taeka n reirei aikanne, ni kabane ake teniman bon aomata aika kaokoro, ma bon aomata ae kaka temanna, te karaki ae aki toki ni maroroakinaki “kamimiia temanna n teniman aomata.” Bon aomata aika teniman aika kakaokoro, ma tiaki teniman Atua ma ti temanna. Aomata aika teniman aikanne a kangaanga aron kabwarabwarakiia, ma bon ti temanna te Atua ae kangaanga aron kabwarabwarakina.
Ti nanoraoi ma ara uneaki iaon te iango anne—ae te kairikibwai mai karawa e kangaanga aron kabwarabwarakina. Ma te aki matata ni kabwarabwaran te Atua ae a tia ni katokaaki iaon te Ekaretia, e aki kakubanako bwa te tama n te kaaua n tienture e takarua, “Akea ngai! A tia n ana Atuau mai irou, … ao I aki ataia bwa antai ae ko na taromauria ke ae ko na tataro nako ina.”7 Ti na kanga n onimaki, tangira, ao n taromauri, ke ni kekeiaki n riki n ai arona, Temanna ae kangaanga ataakina ao n aki kona n ataaki? Ti na kanga n oota n ana tataro Iesu bwa “te maiu are aki toki, te ataiko ae te Atua ae ti ngaia ae koaua, ao Iesu Krsito, ae ko kanakomaia”? (Ioane 17:3; e kairaki kamatataan te iango).
Tiaki ara kantaninga bwa ti na aki tabeakina ana onimaki te aomata ke aia reirei aaro tabeua. Ti reita karineakin aia reirei aro ni kabane ibukin karineakin naba ara koaua. (Anne naba bon taekan ara onimaki.) Ma te stalwart Harper’s Bible Dictionary, ae onimakinaki, ae a tia ni kariaiakaki bwa te bwai ni kamatebwai n te Baibara, e koreaki inanona bwa “te reirei iaon te Teniman n aron are e a tia ni kabwarabwaraaki iroun te kauntira n te ekaretia n te ka aua ao te kanimaua n tienture e na aki kona ni kuneaki [inanon] te [Nu Tetemanti].”8
Ngaia ae ti rangin n rau, kokoaua, ni kariaia bwa e na ataaki ae tiaki taua te kaaua ke te kanimaua n tienture, aia taratara ni kairoro beekan iaon taian Atua, ke moan Kiritian Aika Itiaki ake ngaia taan kakoaua n te Kristo ae maiu.9 Ngaira Kiritian n aroia naake n te Nu Tetemanti—tiaki n aroia naake a iriia Nicene Creed.
Te Katiteuanaki n taian Atua
E ngae n anne, I kamatata ni waekoa bwa ngkana ti a tia ni katea te iango ni kakaokoroia taian Atua, bon ti tebo kakawakiia ni kamataata bwa a kanga ni Katiteuanaki ao e kanga n riki Temanna taian Atua. N au iango ao I taku bwa I mano n taekina mwakoron bukina ae ti aki rangin n ota iai irouia tabeman n te katei ni Kiritian ibukina bwa e kamatataki irouia n tatabemaniia taian Atua, ti a tia n aki iriira anne n tainako man kaotaakin ma kamatataakin Katiteuanakiia ni kawai riki tabeua aika kona n iangoaki. Ibukin aei ti a tia n aki rangin ni waeaki, ao ti a tia ni karaoa reirein te euangkerio bwa e na kangaanga n oota te aba iai nakon are e kainnanoaki.
Ni koauana, te kibu ae rangin ni korakora n te ka 2 Nibwaai 31 e toki ma te taeka: “Aio ana reirei Kristo, ae ti ngaia ana reirei ni koaua te Tama, ma te Nati, ma te Tamnei ae Raoiroi, are te Atua ae ti temanna, ae aki totoki” (2 Nibwaai 31:21).
Ti a tia ni wareka ana Tataro Ibukiia Ana Reirei (Ana tataro Kristo ae moan te korakora ibukira) n Ioane 17. Ti ataia bwa katanoataan te katiteuanaaki imarenan te Tama ao te Nati ao Imarenaia ao ngaira, Ao ana reirei iaon te aonaaba. Warekia n tainako, ngkai e a tia Beretitenti David O. McKay (1873–1970) n aranna bwa “te tataro ae korakora … ae aki toki n tataekinaki n te aonaaba aei.”10 Ti riai ni kekeiaki n riki n ti teuana ma te Tama, te Nati, ao te Tamnei ae Raoiroi, n aron are tangiria Iesu bwa e na karaoaki iai.
Aia Kakoaua Abotoro
I kainna ma au kakoaua irouia Kaain Karawa aikai, are e katerea bwa e taekinaki “Beretitentii ae Akea Tokina”. I kaota au koaua n te Tamnei ae Raoiroi man tamnein te Tamnei ae Raoiroi, ibukina bwa te kaotioti ao kakoauaan uoua man tabena aika korakora. I kaota au kakoaua bwa te Tamnei ae Raoiroi bon te tia reirei, te tia Karaunano, ao te tia tei ibukin am kaotioti. I kaota au koaua bwa e na kaururing bwaai ni kabane ake I atongi nakoimi te Tamnei ae Raoiroi—te kakabwaia ae onoti ibukina uringan teuana te tua ae tamaroa ae ti anganaki, ae karinaki inanon te tataro n toa (taraa D&C 20:77, 79).
I kakoaua bwa rinanon mwaakan te Tamnei ae Raoiroi, ti kona ni kauarerekea te buakaka ao te kairua mai iroura ao ni kauringaki n taian kabuanibwai ao ni kaitarai bwaai aika aki koaua. I kaota au kakoaua bwa te Tamnei ae Raoiroi bon Tamnein te Berita ae Tabu, ae kamatoai ao ni kakoauai berita ao otenanti ao n tokina e kabaei kakabwaia ni kamaiu ni kabane nakon te maiu ae akea tokina. I rangin ni mimi ae iai ara reitaki aika tauraoi ma taian Atua ao ni karikiia bwa e na teimatoa ao n okioki ngkana ti kororaoi ni maiuakinna. I kaota au kakaitau ae kuri ni kangaanga kabwarabwaraakina n te taeka ibukin ana bwaintangira te Tamnei ae Raoiroi.
I kaota au kakoaua iroun Iesu Kristo, te Nati ae maiu ae natin te Atua ae maiu, ae kabooa te kamaiuaki n anga maiuna ibukin tamneim ao tamneiu ao tamneia mwaane, aine, ao ataei mairoun Atam nakon tokin te aonaaba. I kakoaua bwa moan te reirei n te euangkerio bon te onimaki iroun te Uea Iesu Kristo ao ngaia bon aan ao boton te rongorongo n Ana Ekaretia Iesu Kristo ibukiia Aika Itiaki ni Boong Aika Kaitira.
Maing: Tiaki Nanou, Ma Nanom, E na Karaoaki, iroun Harry Anderson; atai: kamatata man Christus Consolator, iroun Carl Heinrich Bloch
I kakoaua bwa aomata ni kabane ake a bungiaki nakon te aonaaba a bungiaki ma Otan Kristo inanon tamnein teuanne ke neienne. I kaota au kakoaua ae Ngaia bon te Moan ao te Kabanea, te Moa ni Bwai ao te Toki, te Areba ao te Omeka ni kamaiuakira. I katanoata bwa Ngaia bon Iehova ae kakannato, te tia kaboo Ira, Ae Ngaia, ana Tiibu te Atua e kamateaki imwain ae kuneakin te aonaaba. I kakoaua bwa e maeka i nanona te onrake ni kabanea ao E bungiaki, maiu, ao e mate te Mwaane ae kororaoi, ao n aki bure, n akea buakakana ao akea barekana.
I kakaitau bwa te kariaiakaki iroun Iesu Kristo, ae babairei bwaai ni kabane aika kakawaki n akea tokina n te aonaaba aei, e kaota Arana—te Nakoanibonga ae Tabu imwiin ana kaetieti Natin te Atua. Ngkana n na maeka teuana tengaa te ririki, ao n na bon aki kona ni kabwarabwara raoi mimiiu ao aki tau ni weteaki bwa n na riki bwa temanna Ana Abotoro, te kakoaua n Arana ni kabuta te aonaaba.
I tei ni miimi n ana tangira Iesu Kristo ti ae anganai,
Ni kamangaoaki ma te akoi are e anganai.11
I kaota au kakoaua bwa te Atua te Tama ae Akea Tokina, te tibu Elohim, Tamau ao Tamam, ae anganira te maiu n tamnei. I kakoaua bwa Ngaia bon te aomata ae iai Irouna te Mimitong, bwa aekan taeka n aron te akoi ao te tamaroa, te tangira ao te nanoanga e ti moana kamatatakin anuana Ikai ao n te maiu ae akea tokina. I kakoaua bwa e roko Kristo ni kaota nakoira te Tama ao n aei e weteaki raoi n arana ae Natin te Aomata (ae Mimitong).
I kaota au kakoaua bwa Tamara ae te Atua bon te tia korea te babaire ni kamaiu ae tamaroa ao anne are e kinaki iai bwa ana euangkerio Iesu Kristo ae ataaki naba n arana ae “ana euangkerio te Atua” (I-Rom 1:1; taraa naba kiibu 2–3). I kaota au kakoaua bwa te Tama bon te Tia Karikibwai ni kabane, ni mwakuri rinanon Iehova ao taan tei tabeman i karawa ni kakoroa nanon te Karikibwai anne ao n tibwaua aran te Tia Karikibwai ma Natina ae Moan te Tangiraki. I kakoaua bwa ti na bane ni buoka te Tama n aran te Nati ae kanga ti na tataro nakon te Tama n aran te Nati.
I kakoaua ae Iesu Kristo e roko bwa e na karaoa nanon Tamana, reirei iaon ana reirei te Tama, ao ni ukoukora Oin kamaiuana rinanon te Tama. I kaota au kakoaua ae moan te korakora bwa e rang n tangira te aonaaba te Tama, Natina, are E anga Natina ae moan te tamaroa, Natina ae kororaoi, Ana Rikitemanna, bwa ane e Kakoaua ao e na karekea te maiu ae akea tokina (taraa Ioane 3:36; 6:47; Ereman 14:8).
I rangin ni kakaitau ibukin te Tama, te Nati, ao te Tamnei ae Raoiroi, n antai arana ae tabu ao n otenanti n kamaiu man te bwabetito nakon kabaebae n te tembora a karaoaki inanon te Ekaretia aei. I kaoi ngkami n tatabemani ngkami bwa kam na ataiia raoi Aomata mai Ieta aikai.