![](https://www.churchofjesuschrist.org/imgs/https%3A%2F%2Fassets.churchofjesuschrist.org%2Ff8%2Fb6%2Ff8b6009c2dde03e62d974a6d834869b6dc2ae342%2Ff8b6009c2dde03e62d974a6d834869b6dc2ae342.jpeg/full/!250,/0/default)
Ewe Pwapwan ekkewe Souneng
Pwapwa a feito seni ach aponueta an Kraist kewe annuk, ach poracho ngeni nitipengau me apwangapwang me ren I, me ach angang usun A angang.
Ewe soufos Enos non Ewe Puken Mormon, Noun noun Liai, a makkei non ew fansoun ren met mi fis ngeni me ne anuonun. Nupwen a anamon non ewe petewen ren an kut man, Enos a poputa ekipwichi ekkewe afanafan an seman we, Jacob. A apasa, “Ekkewe kapas minne ua sou rong an semei we a apasa usun manau esemuch, me ewe pwapwan ekkewe souneng, a ureno non netipei.”1 Nupwen ngunun a echik, Enos a fotopukutiw non iotek, ew iotek mi amwarar non unusen ewe ran ngeni ewe pwinin, ew iotek a wato ren pwarata mi auchea, epinukunuk, me pwon.
Mi chommong met sipwe kaeo seni met a fis ngeni Enos, nge ikenai met a kon nom non mokurei an Enos chemechemeni an seman we soun kapas usun “ewe pwapwan ekkewe souneng.”
Non ei mwichenap unungat ier a no, Preseten Russell M. Nelson a porous usun pwapwa.2 Me nein ekkoch mettoch, a apasa:
“Ewe pwapwa sia mefi ese anongonong won nonnomuch kewe nge mi anongonong won met sia ekipwichi non manauach.
“Nupwen ionapen manauach a nom won an Kot kokkoten manau ese much … me Jises Kraist me An kapas allim, sia tongeni mefi pwapwa ikamo ese nifinifin met mi fis—are ese fis—non manauach. Pwapwa mi feito seni me pokiten I. … Ngeni Aramas mi Pin non Fansoun Soponon, Jises Kraist i ewe pwapwa!”3
Souneng ir ekkewe ra fen tonong non pwonen ewe kapas allim ren papatais me ra achocho ne tapweno mwirin Kraist pwe Noun chon kuno.4 Iwe, “ewe pwapwan ekkewe souneng” a esisinata ewe pwapwan ach winiti usun Kraist.
Ua mochen kapas usun ewe pwapwa a feito seni ach anneasochisi An kewe annuk, ewe pwapwa a pwata seni ach okuffu chou me nipwakingaw pokiten I, me ewe pwapwa a simenino nupwen sia anisi ekkoch usun An anisi.
Ewe Pwapwan Anneasochisi an Kraist Kewe Annuk
Sia nonnom non ei fansoun fonufan tipis nupwen chommong ra tipemwaramwar ren auchean an ewe Samon annuk ika ra chok umonungaw senir. Fan chommong, aramas ekkewe mi aneasonap ourouren nang usun ewe annukun nimenimoch, ewe nongonongen wenechar, me pinin ewe Sabbath usun repwe fetanoch me pwapwaiti ochun manauer, fan ekkoch a fen nap seni ekkewe ra achocho ne anneasochis. Ekkoch ra poputan ne aureki ika ar achocho me fangeno mi namot. Ekkewe aramasen nom non Israel ra ngunungun non ew:
“Mi namotmwan ne angang ngeni Kot: me met namoten ach aneasochisi an kewe angangepin, me ena sia fen fetan non netipetaan netipach me mwen ewe Samonun Mwicheichen Aramas?
“Iwe iei sia eita ngeni ekkewe mi namanamtekia pwe ir mi pwapwa; ewer, ir ekkewe ra anganga fofforungaw ra mon ngeni; ewer, ir ekkewe ra sotuni Kot ra fen pwan kuna ngaseno.”5
Witi chok, anon ewe Samon, tori “ena ran nupwen upwe forata piseki auchea. … “Non na fansoun epwe … fini nefinen ekkewe mi tupwon me ekkewe mi ngaw, nefinen i ewe a angang ngeni Kot me i ewe ese angang ngeni i.”6 Ekkewe mi ngaw epwe “wor ar pwapwa non ar angang non och fansoun,” nge mi chok mwochomwoch.7 Ewe pwapwan ekkewe Souneng mi fochofoch.
Kot a kuna mettoch non enntir, a aea ena mirit ngeni kich me non An kewe annuk, a emweniochu kich seni ekkewe saar me pwangen ei manau won fonufan tori pwapwa esemuch. Ewe Soufos Joseph Smith a awewei: “Nupwen An kewe annuk a aitikich, a fen pwarata usun ewe esemuch; pwe sia kuna Kot usun chok sia nomw non esemuch; Kot a nonomw non esemuch, me ese fat mettoch sia fori.”8
Usamo churi emon a mang ne kuna ewe kapas allim an ese aneanei pwe epwe kuna me nom. “O ekkewe mettoch mi ngaw me ai fini me nom ita esap fis,” repwe apasa. An ewe Samon kewe annuk ra emwen ngeni kich finata mi murino me pungunon mi apwapwa. Sipwe pwapwa me kinisou ngeni I ren an pwar ngeni kich ei aan mi echipwer.
Nupwen an emon sarafo, Sister Kalombo Rosette Kamwanya seni ewe D.R. Congo, iei a angang non ewe Côte d’Ivoire Abidjan West Misin, a Echikipin me Iotek ren unungat ran an epwe kuna ewe emwen Kot a mochen I epwe fori. Non ew nemasepwi mi amwarar nepwin, a pwa ngeni nemmine ru imw, ew iwen fan me met iei mi esinna pwe ew tempel. A poputan ne kutta me mwitir kuna ewe imwen fan a kuna me non an we tan. Ewe sain a apasa, “Ewe Mwichefenin Jises Kraist ren Aramas mi Pin non Fansoun Soponon.” Sister Kamwanya a papatais me mwirin inan we me mwongean kewe wonomon. Sister Kamwanya a apasa, “Nupwen ua angei ewe kapas allim, ua mefi pwe uwa usun emon machang mi kanepus a ngaseno. Netipei a uren pwapwa. … A wor ewe apinukunuk pwe Kot mi tongei ei.”9
Anneasochisi an ewe Samon kewe annuk a atufichi ach sipwe mecheres me unusen mefi An tong. Ewe aan mi pung me wenechar ren ewe ekkewe annuk a wenengeni ewe iran manau, me ewe ira me uwan kewe, a fokkun ngar me ano seni meinisin,”10 a pwarata usun ewe tong an Kot me ourano netip “ren pwapwa chapur.”11 Anon ewe Chon Amanau:
“Ika oupwe anneasosichi minne ua ereni kemi, oupwe chok nonnom non ai tong; ussun chok uwa fen anneasosichi minne Semei a ereniei, o nonnom non an tong.
“Ekkei mettoch ua fen apasa ngonuk, pwe ai pwapwa epwe nonnom non en, me om pwapwa epwe unusoch.”12
Ewe Pwapwan Akkufu me non Kraist
Nupwen mwo sia nikitu ne anneasochisi ekkewe annuk, mi wor sossot me feiengaw mi tongeni atano ach pwapwa. Nge nupwen sia achocho ne akkufu ekkei weires ren an ewe Chon Amanau aninis, a tumunu ewe pwapwa sia mefi me ewe pwapwa sia asuku. Kraist a annukunuku ngeni Noun kewe chon kuno, “Non ei Fonufan epwe or remi riaffou. Nge oupwe chok epinukunuk! Ua fen okkufatiw fonufan.”13 Ina non ach kun ngeni I, anneasochisi I ririfoch ngeni I, pwe sossot me netipechou repwe winiti pwapwa. Ua apasa ew awewe.
Non 1989, Jack Rushton a angangen emon presetenin ewe Irvine California Steik non ewe United States. Fansoun ew urumotun famini won orossetin California, Jack a fiti ekkewe nono nupwen ew no a nukei ngeni efou fau mi anonon neset, a kupi uwan me efeiengwa chunapan. Jack a apasa mwirin, “Ewe chok fansoun ua ku ewe fau, ua sinei pwe ua paranais.”14 Ese chiwen tongeni fos ika fen ngasangas won pwisin an.15
Famini, chiechian, me chon ewe steik ra anisi Brother Rushton me punuwan we, Jo Anne, me, pwan ekkoch mettoch, ra forsefani ew kinikinin imwer we an epwe tawengeni wan Jack we wheelchair. Jo Anne a winiti ewe akkaewin chon tumunu Jack non ekkewe 23 ier. A apasa usun ewe Puken Mormon ren uruon ifa usun ewe Samon a churi Noun kewe aramas non ar riaffou me a fori ar chou epwe paneno,16Jo Anne a apasa, “Ua kan soun ingeno ren netip pwaan ua mefi non ai tumunu punuwei we.”17
Ew kukkunun siwin ngeni mwasowen inisin mi atufichi ne ngas a aniwinato an Jack tufichin kapas, me non chok ew ier, Jack a kokko ngeni an epwe sesen Sukunen Raninfel me steik petriark. Nupwen epwe awora feiochun petriark, emon pwan pristut epwe wata poun Brother Rushton won mwokuren ewe aramas epwe angei efeioch me anisi poun fansoun ewe efeioch. Jack a mano non Ranin Kirisimas non 2012, mwirin 22 ierin an nikitun angang.
Ew attun non ew interfiu, Jack a atona: “Osukosuk epwe fis non manauach meinisin; ina kinikinin ach nonnom won fonufan. Me ekkoch aramas ra ekieki pwe namanam ika awora nuku non Kot epwe tumunuk seni mettoch mi ngaw. Use ekieki pwe epwe ina. Ua ekieki pwe ika ach nuku mi pochokun, pwe nupwen mettoch mi ngaw a fis, minne repwe fis, sipwe tongeni ungenir. ... Ai nuku ese chunguchung, nge esap wewen ese wor ai netipechou. Ua ekieki pwe non ewe aewin fansoun non manauei, a much ai tongeni, me wesewesen ese wor ian upwe kun ngeni, iwe ua kun ngeni ewe Samon, iwe tori ei ran ikenai, ua mefi ew pwapwa ese aukuk.”18
Iei ew ranin attak eseor koukun seni pekin asapwanin mecha ren kampiuter me ngeni emon nen ngeni ekkewe ra kutta ar repwe peni an ewe Samon nongonong non uf, urumot, me tupwen ren nisou. Napengeni ekkewe serafo me anuon me fopun nein ekkewe Souneng, pwan fefin me in, ekkewe ra riaffou ren esit me ninni. Ese mecheres ach sipwe akkufu ekkei kirikiringaw, nge chechemeni ekkewe kapas an Peter: “Ika emon e esita kemi pokiten iten Kraist, pwapwa ami; pun ewe ngunun ning me ngunun Kot a nonnom womi: won ar kinikin ra angawa I, nge won om kinikin en ka enigano I.”19
Non ewe Ataken Eden, Adam me Eve “ra nom non ew napanapen rese sinei och me ngaw ese wor pwapwa, pun rese sinei riaffou.”20 Iei, kich chon weweiti ach sekinin, sia kuna pwapwa non ach akkufu riaffou non ese nifinifin napanapan, ika epwe tipis, sossot, nipwakingaw, ika och pwan eppetin pwapwa. Iei ewe pwapwa feito seni feifeitan non ewe aanen wisen chon kuno; ewe pwapwan “ar angei omusomusen ar … kewe tipis, me angei kinamwein ekiek”21 ewe pwapwan attapa ngasengasen emon a wattena me marita non ewe chenin Kraist.22
Ewe Pwapwan Angang usun Kraist
Ewe Chon Amanau a kuna pwapwa non a apwonueta ach manau fochofoch me manau esemuch.23 Non an kapas usun an ewe Chon Amanau Achasefan, Preseten Russell M. Nelson a apasa:
“Usun non mettoch meinisin, Jises Kraist I ach nenien appiru mi nap, ‘ewe a engino ngeni ewe irapenges pokiten ewe pwapwa mi awitiwiti’ [Hebrew 12:2]. Ekieki usun ena! Ren an epwe engino ngeni ewe mettoch mi kon ammetek me won fonufan, ach Chon Amanau a ekieki won pwapwa!
“Iwe, met ewe pwapwa a awitiwiti? Ennetin mi kapach ngeni ewe pwapwan enimenim, achikara, me apochokuna kich; ewe pwapwan an moni tipisin ekkewe mi mochen aier; ewe pwapwan atufichi pwe en me ngang sipwe niwin sefan ngeni imwach—non ach nimenimoch me tupwen—ne nom ren Semach me Inach kewe me ach famini.”24
Usun chok, ewe pwapwa “a awitiwiti kich” ina ewe pwapwan ach anisi ewe Chon Amanau non An angangen amanau. Pokiten kich mwirimwirin me noun Abraham,25 sia fiti ne efeiochu meinisin faminien ewe fonufan “ren ekkewe feiochun ewe Kapas allim, minne ir feiochun manau, pwan mwo manau esemuch.”26
Ekkewe kapas an Alma e tonong non ai ekiek:
“Iei ai ning, pwe eni upwe tongeni ew pisekin aninis non poun Kot ne uwei ekkoch ngun ngeni aier; me iei ai pwapwa.
“Iwe nengeni, nupwen ua kuna chommong me nein pwi kewe ra ennetin aier, me feito ngeni ewe Samon ar Kot, iwe nguni a ureno ren pwapwa. …
“Nge use pwapwa chok non ai pwisin fetanoch, nge ai pwapwa a kon unusoch pokiten fetanochun pwi kewe, ekkewe ra fen feita ngeni ewe fonuen Nifai. …
“Iei, nupwen ua ekieki usun fetanochun pwi kei nguni a keki na, pwan mwo tori keimufesenin seni inisi, usun chok, a fokkun chapur ai pwapwa.”27
Ewe uwan ach angang fengen non ewe Mwichefen ir kinikinin ewe pwapwa “mi awitiwiti kich.” Pwan mwo non fansoun tipemwaramwar ika pekus, sia tongeni tipepos ne iamwir ika sia ekiek won ewe pwapwan apwapwai Kot me wato saram, ngaseno, me pwapwa ngeni Noun kewe, pwich me fefinach.
Nupwen a nom non Haiti non ewe maram a no ren epinipinin ewe Port-au-Prince Tempel, Elter David me Susan Bednar ra churi emon sister mi chok fopun punuwan a fen mano ekkoch ran mwan non ew akseten. Ra kechiwe ngeni ewe nengin. Inamo non Raninfel ei fefin achengicheng a nom nenian we pwe chon emwen ren ewe fansoun epinipin fiti pweteten an emenimen, ne etiwanong meinisin chon ekkewe mi tonong non ewe tempel.
Ua nuku pwe ennetin pwapwa an ekkewe Sounang a feito ren ar sinei pwe ewe Chon Amanau a iotek faniter,30me ese wor emon a tongeni chok ekiekieta ewe pwapwa minne [epwe] aurano ngunum atun ewe fansoun am aua rongorong ngeni [Jises] an iotek fan item ngeni ewe Sam.”31 Fiti Preseten Russell M. Nelson, ua pwarata pwe pwapwa ew niffang ngeni Souneng mi tupwen “ekkewe ra nikitu ngeni riaffoun fonufan”30 me ekkewe ra “finata ne achocho ne manaueni ew manau mi tupwen, usun Kraist mi afanafana.”31 Amwo kopwe fokkun uren pwapwa, Ua iotek non iten Jises Kraist, amen.