![](https://www.churchofjesuschrist.org/imgs/https%3A%2F%2Fassets.churchofjesuschrist.org%2Faa%2Fa0%2Faaa07476d71e5b4a83310647fc23039d8f12f8d0%2Faaa07476d71e5b4a83310647fc23039d8f12f8d0.jpeg/full/!250,/0/default)
Li Jesukristo a’an lix kawilaleb’ li saaj
Kanab’ aawib’ sa’ ruq’ li Jesukristo. A’an tatxb’eresi sa’ li chaab’il b’e. A’an laa kawilal.
Naq xin-ok chixkawresinkil li aatin tinye anajwan, xweek’a chi kaw naq tento tin’aatinaq rik’ineb’ li saaj ixq ut li saaj winq.
Tin’aatinaq ajwi’ rik’ineb’ li saajeb’ chaq junxil, jo’eb’ ajwi’ li ink’a’ chik najultiko’ reheb’ lix saajileb’.
Ut tin’aatinaq ajwi’ rik’ineb’ li neke’xra li qasaaj ut neke’raj naq chaab’il te’elq sa’ xyu’ameb’.
Ex saaj, tink’ut cheru jun li na’leb’ nachal rik’in li qaKolonel, Jesukristo choq’ eere.
Li raatin li Kolonel choq’ aawe
Ex saaj amiiw, wi ta taawanq li Kolonel arin anajwan, k’a’ raj ru tixye aawe?
Nink’oxla naq xb’een wa tixk’ut lix nimla rahom choq’ aawe. Maare tixk’ut raj rik’in aatin, a’b’an taa’eek’amanq ajwi’ chi kaw—yal rik’in lix k’ulunik—jo’kan naq tz’aqal taak’e raj reetal toj sa’ xchamal laa ch’ool, ut tixnujob’resi raj chixjunil laa waam!
A’ut, xmaak lix q’unal li qametz’ew ut li qamajelal, maare taa’ok laa k’a’uxl. Maare taajultiko’q aawe li ink’a’ us aab’aanuhom, li aaleek xatt’ane’ wi’, li k’a’ru aab’aanuhom li ink’a’ xawaj raj—malaj li k’a’ru xab’aanu raj chi chaab’il wi’chik.
Li Kolonel tixk’e raj reetal a’an, ut nink’oxla naq tixk’ojob’ raj laa ch’ool rik’in li aatin kixye sa’ li loq’laj hu:
“Matxuwak.”1
“Miwiibʼan aachʼool.”2
“Chiwanq xsahil aach’ool.”3
“Misach aachʼool chi kʼoxlak.”4
Nink’oxla naq ink’a’ tixsik’ raj xk’oxlankil naq maak’a’eb’ laa majelel. Ink’a’ tixka’ch’inob’resiheb’. Tixpatz’ b’an aawe naq taajal aak’a’uxl—naq taakanab’ laa maak, naq taajal aawib’, re naq a’an taaruuq tixkuy laa maak. A’an tixye raj aawe naq 2000 mil chihab’ chaq a’an kixk’ul sa’ xb’een laa maak re naq tatruuq chixjalb’al aak’a’uxl. A’an a’in xcha’al li k’uub’anb’il na’leb’ re sahil ch’oolejil li k’eeb’il qe xb’aan li qaChoxahil Yuwa’ li nokoxra.
Li Jesus maare tixye raj aawe naq eb’ laa sumwank rik’in—li xat-ok wi’ naq xkub’e aaha’ ut li ak’ob’resinb’ileb’ naq nakak’ul li loq’laj wa’ak—nakate’xb’ak’ rik’in a’an. Nach’olob’aman sa’ li loq’laj hu naq li b’ak’e’k a’in, a’an xk’ulb’al li iiqleb’ sa’ komonil re naq, rik’in lix tenq’, naru taawiiqa yalaq paay chi iiqleb’.5
Nink’oxla naq li Kolonel taaraj raj naq taawil, taaweek’a, ut taanaw naq a’an laa kawilal. Naq rik’in lix tenq’, maak’a’ k’a’ru ink’a’ nakatru chixb’aanunkil. Naq maak’a’ xnub’aal laa wankilal. Taaraj raj naq taawil aawib’ jo’ nakatril a’an. Ut jwal jalan a’an rik’in chan ru nakatril li ruchich’och’.
Li Kolonel tixye raj chi yaal naq laa’at jun xrab’in malaj ralal li Nimajwal Dios. Laa Choxahil Yuwa’ a’an li ani q’axal nim xloq’al sa’ choxa ch’och’, nujenaq rik’in rahok, sahil ch’oolejil, saqal ru, loq’alil, saqen, usilal, ut yaal. Ut a’an naraj naq sa’ junaq kutan laa’at taaweech’ani chixjunil li wan re.6
A’an li rajom laa wanjik sa’ ruchich’och’—tzolok, k’iik, ut xik chi uub’ej ut wulak jo’ chanru kiraj laa Yuwa’ sa’ Choxa naq xatxyo’ob’tesi.
Re naq taa’uxq a’in, kixtaqla li Jesukristo re aakolb’al. A’an li rajom lix nimla k’uub’anb’il na’leb’ re sahil ch’oolejil, lix Iglees, lix tijonelil, eb’ li loq’laj hu—chixjunil.
A’an laa weech’anihom. A’an li taak’ul chalel. Laa’at naru taasik’ xk’ulb’al!
Li yaal ut xsik’b’al ru laa b’e
Jo’ xcha’al lix k’uub’anb’il na’leb’ li Dios re sahil ch’oolejil wan lix taql aach’ool chixsik’b’al ru laa b’e.7 Relik chi yaal, laa Choxahil Yuwa’ naraj naq taasik’ ru li sahil ch’oolejil maak’a’ roso’jik rochb’een a’an, ut a’an tatxtenq’a chixk’ulb’al, a’b’an maajun wa tixmin aawu chixk’ulb’al.
Chi jo’kan naq nakatxkanab’ chixsik’b’al ru laa b’e: Li saqen malaj li q’ojyin? Li us malaj li ink’a’ us? Li sahilal malaj li rahilal? Li junelikil yu’am malaj li kamk sa’ musiq’ej?8
Chanchan naq moko ch’a’aj ta b’ar wan li taasik’ ru, pe’ yaal? A’b’an chi yaal, arin sa’ ruchich’och’, chanchan naq jwal ch’a’aj xnawb’al li b’e taqasik’ ru.
Ch’a’aj a’an xb’aan naq wan naq ink’a’ naqil li qab’e chi saqen ru jo’ naqaj raj rilb’al. Li apostol aj Pablo kixjuntaq’eeta a’an rik’in li ilok “jo’ sa’ junaq lem moymoy ru.”9 Wan naab’al li sachenaqil na’leb’ sa’ ruchich’och’ chirix k’a’ru li us ut k’a’ru li ink’a’ us. Li yaal napo’e’ toj reetal naq us nayeeman re li ink’a’ us, ut moko us ta re li chaab’il.10
A’b’an, naq nakasik’ chi anchal aach’ool li yaal—li junelikil yaal li ink’a’ najala—saqenaq wi’chik li b’e. Yaal, toj taachalq li aaleek ut li yalok-ix. Toj taachalq li rahilal. Toj taachalq li k’a’ru ch’a’aj xtawb’al ru. Toj taachalq li rahil toch’e’k. A’b’an naru taakuy chixjunil a’an wi nakanaw anihat laa’at, k’a’ut naq wankat arin, ut wi wan aapaab’aal chirix li Dios.
Jo’kan ut, b’ar naqataw li yaal?
Naqataw sa’ lix evangelio li Jesukristo. Ut lix tz’aqalil lix evangelio nak’utman sa’ Lix Iglees li Jesukristo reheb’ laj Santil Paab’anel sa’ Roso’jikeb’ li Kutan.
Li Jesukristo kixye, “Laa’in li b’e, li yaal ut li yu’am. Maa’ani naxik rik’in li Yuwa’b’ej, wi ink’a’ ta sa’ ink’ab’a’.”11
Naq wan li b’e aajel ru tento taasik’ ru, li Jesukristo ut lix evangelio a’an li b’e jwal chaab’il. Naq wankeb’ laa patz’om, li Jesukristo ut lix evangelio a’an lix sumenkil jwal chaab’il. Naq nalaj laa metz’ew, li Jesukristo a’an laa kawilal.
A’an naxk’e xkawilal li lub’lub’ wan; ut li nareek’a naq maak’a’ xkawilal, naxkawob’resi.
Eb’ li neke’royb’eni li Qaawa’ te’ak’ob’resiiq rik’in lix kawilal a’an.12
Choq’ re Xkawilaleb’ li Saaj
Re aatenq’ankil chixtawb’al li b’e ut chixk’eeb’al lix tzol’leb’ li Kristo jo’ aj k’amol aab’e sa’ laa yu’am, Lix Iglees li Jesukristo reheb’ laj Santil Paab’anel sa’ Roso’jikeb’ li Kutan xkawob’resi jun li ak’ hu, jun ak’ob’resinb’il xk’uub’lajik li hu Choq’ re Xkawilaleb’ li Saaj.
Chalen chaq 50 chihab’, li hu Choq’ re Xkawilaleb’ li Saaj naxk’am xb’eheb’ k’iila saaj aj Santil Paab’anel. Junelik wan li hu a’an sa’ inb’oox, ut ninwotz rik’ineb’ li neke’patz’ok chirixeb’ li qana’leb’. Ak’ob’resinb’il chik re naq chaab’il wi’chik taatenq’anq rik’ineb’ li ch’a’ajkilal ut li aaleek re li qakutankil. Li ak’ob’resinb’il hu Choq’ re Xkawilaleb’ li Saaj wan sa’ internet sa’ 50 chi aatinob’aal, ut wan ajwi’ sa’ tz’aqal hu. K’a’jo’ naq tatxtenq’a chixsik’b’al ru laa b’e. Chachapaq a’an choq’ aawe, ut wotz ajwi’ a’an rik’ineb’ laa wamiiw.
Li ak’ob’resinb’il hu Choq’ re Xkawilaleb’ li Saaj, yeeb’il ajwi’ re Jun tenq’ re xsik’b’al ru laa b’e.
Ninye chi ch’olch’o ru naq li Jesukristo a’an aj k’amol b’e q’axal chaab’il sa’ xsik’b’al ru laa b’e. Li Jesukristo a’an xkawilaleb’ li saaj.
Chi jo’kan, li hu Choq’ re Xkawilaleb’ li Saaj naxsik’ aajayalinkil rik’in a’an. Naxk’ut chawu li junelikil yaal re lix evangelio li k’ojob’anb’il wi’chik—li yaal chirix anihat laa’at, ani a’an, ut k’a’ru naru taab’aanu rik’in lix kawilal. Naxk’ut chawu chan ru taasik’ ru li us a’ yaaleb’ li junelikil yaal a’an.13
Aajel ajwi’ ru xtawb’al ru k’a’ru ink’a’ naxb’aanu li hu Choq’ re Xkawilaleb’ li Saaj. Ink’a’ naxsik’ ru laa b’e choq’ aawe. Ink’a’ naxye “us” malaj “moko us ta” chirix chixjunil li taak’ul sa’ laa b’e. Li hu Choq’ re Xkawilaleb’ li Saaj na’aatinak chirix lix k’ojleb’aal li taasik’ ru. Na’aatinak chirixeb’ li chaab’ilal, li na’leb’, ut li tzol’leb’, ut ink’a’ chirix chixjunil li naru nab’aanuman.
Li Qaawa’, rik’in xtz’uumaleb’ re lix profeet, junelik nokoxb’eresi chi jo’kan. Naxtz’aama chiqu naq “taqakawresi li qawankilal chixk’ulb’al li k’utb’esinb’il na’leb’.”14 Nokoxb’oq “chirab’inkil a’an.”15 Nokoxb’oq chixtaaqenkil a’an sa’ jun b’e q’axal taqenaq ut loq’ wi’chik.16 Ut a’an li yooko ajwi’ chixtzolb’al sa’ li hu Kim, Taaqehin rajlal xamaan.
Li hu taaruuq raj chixyeeb’al aawe k’a’ru li aq’ej ink’a’ taatiqib’ wi’ aawib’, li aatin ink’a’ taaye, ut li kaxmu ink’a’ taawil. A’b’an ma us a’an choq’ re jun li Iglees li wan sa’ chixjunil li ruchich’och’? Ma tatxtenq’a chixkawresinkil aawib’ chi wank jo’ li Kristo chiru laa yu’am?
Laj Jose Smith kixye, “Nink’ut chiruheb’ li yaal, ut eb’ a’an xjuneseb’ rib’ neke’xjolomi rib’.”17
Ut li rey aj Benjamin kixye re lix tenamit sa’ lix Hu laj Mormon, “Moko naru ta tinye eere chixjunil li kʼaʼaq re ru taaruuq teebʼaanu wiʼ li maak, xbʼaan naq jalan jalanq li bʼe ut paay wan, qʼaxal kʼihebʼ, joʼkan naq inkʼaʼ naru ninkʼehebʼ saʼ ajl.”18
Li rey aj Benjamin kixye ajwi’, “Aʼbʼanan aʼin naru tinye eere … cheril eeribʼ, ut lee kʼaʼuxl, ut lee raatin, ut lee bʼaanuhom, ut chexʼabʼinq chiru lix taqlahom li Dios, ut chexkanaaq saʼ li paabʼaal chirix … li Qaawaʼ, toj saʼ rosoʼjik lee yuʼam.”19
Ma moko us ta naq wankeb’ li qachaq’rab’? Us b’i’ naq wankeb’. Neke’qaj ru wulaj wulaj. A’b’an moko us ta naq yal taqak’oxlaheb’ li chaq’rab’ sa’ xna’aj xk’oxlankil li Kolonel. Tento taanaw li k’a’ut ut li chan ru, toja’ naq taak’oxla li taachalq rik’in li b’e taasik’ ru. Tento taakanab’ aawib’ sa’ ruq’ li Jesukristo. A’an tatxb’eresi sa’ li chaab’il b’e. A’an laa kawilal.20
Lix wankil li yaalil tzol’leb’
Li hu Choq’ re Xkawilaleb’ li Saaj naxk’ut lix tzol’leb’ li Jesukristo rik’in kawil ch’oolej. Nakatxb’oq rik’in kawil ch’oolej chixsik’b’al ru laa b’e a’ yaal lix tzol’leb’ li Kristo. Ut naxk’ut rik’in kawil ch’oolej li osob’tesiik naxyeechi’i li Jesukristo reheb’ li neke’xtaaqe lix b’e.21
Li Awa’b’ej Russell M. Nelson kixye: “Naq li k’a’ru q’axal ajb’il aab’aan a’an naq taanumtaaq li Dios [sa’ laa yu’am], … moko ch’a’aj ta chik xsik’b’al ru k’a’ru taab’aanu. … Naab’aleb’ li ch’a’ajkilal te’wanq chi moko ch’a’ajeb’ ta chik! Taanaw chik chan ru us xtiqib’ankil aawib’. Taanaw k’a’ru us rilb’al, k’a’ru li hu us xtzolb’al, b’ar us xnumsinkil laa hoonal, ut ani aj-ik’in us li wank. Taanaw k’a’ru taawaj xb’aanunkil sa’ laa yu’am. Taanaw chan ru naq taawaj wank.”22
Jun taqenaqil na’leb’
Jwal taqenaq lix na’leb’ li Jesukristo choq’ reheb’ li neke’taaqenk re. Ut lix b’oqom chixsik’b’al ru li rajom ut chixyu’aminkil lix yaalil na’leb’ chi anchal li qach’ool, a’an li na’leb’ q’axal taqenaq!
Eb’ li na’leb’ jwal aajel ru sa’ tib’elej ut sa’ musiq’ej ink’a’ raj te’sik’e’q ru a’ yaal li naqaj laa’o malaj li nasahilan wi’ rib’ li ruchich’och’.23 Li Qaawa’ moko naxye ta, “B’aanu li taawaj laa’at.”
Naxye b’an, “Chinumtaaq li Dios.”
Naxye, “Kim, taaqehin.”24
Naxye, “Taqenaqaq ut loq’aq chik xb’ehil laa yu’am.”
Naxye, “Paab’eb’ lin chaq’rab’.”
Li Jesukristo a’an li tz’aqal eetalil, ut naqayal qaq’e chi anchal qach’ool chixtaaqenkil.
Ex wamiiw, tinye wi’chik, naq wi ta taaxaqliiq li Kolonel arin anajwan, a’an tixk’ut raj lix rahom maak’a’ roso’jik choq’ eere, lix kawilal xch’ool cherix. Tixye raj naq nekexru chixb’aanunkil a’in. Nekexru chixtawb’al xsahil eech’ool sa’ li yu’am a’in xb’aan naq li Jesukristo a’an lee kawilal. Nekexru chixtawb’al xkawil eech’ool, eetuqtuukilal, xkolb’al eerix, xsahil eech’ool, ut li k’ulub’aak anajwan ut chi junelik q’e kutan, xb’aan naq teetaw chixjunil a’an rik’in li Jesukristo, lix evangelio, ut lix Iglees.
Ninch’olob’ xyaalal a’in jo’ lix apostol li Qaawa’ Jesukristo, ut nekexwosob’tesi chi wan inb’antioxihom ut lin rahom choq’ eere, sa’ xk’ab’a’ li Jesukristo, amen.