WASE 42
Na Veiqaravi ni Valetabu
Ni a laki vakatabui na Valetabu e St. George e na vula o Epereli ni 1877, a marautaka vakalevu sara o Peresitedi Brigham Young ni sa qai rawa ni ra qarava na Yalododonu na edaumeni e na valetabu me baleti ira na mate. A tukuna tale ga ni ra a “sotava vakalevu na kena kalougata,” o ira era laki cakacaka kina, “ka sega ni sotava e dua tale na matatamata e vuravura na veika talei oqori me vica vata na senitiuri, ka da sa mai kila tu oqo” (DBY, 419). “Me tekivu ga mai na kena tara vakaoti na valetatabu e St. George,” a vola vei Lorenzo na luvena, “sa yaco sara vei ira na lewenilotu yalodina na yalo ni nodra vakabulai na mate, ka me qaravi e na vukudra na veicakacaka sa virikotori kina, ka me qaravi tale ga na cakacaka tabu me baleti ira ka se bula tiko ga, ka ra vakaogai vakalevu sara kina o ira e na veibuca oqo. Era sa mai vakila e na gauna oqo na Yalododonu na gagadre ni veiqaravi e so oqo, ka se bera vakadua ni vakilai e liu, me tekivu mai na tauyavu ni Lotu. Sa na qai vakavatukana sara na kena golevi, ka na vakilai tiko, ka vakayavalati cake na yalo ni cakacaka oqo e na veitabana ni Lotu kece ga” (LBY, 288–89).
iVakavuvuli i Brigham Young
Sa solia na Kalou vei ira era sa mate na sala me ra vakaivotavota kina e na isolisoli ni valetabu.
Amai mate o tamaqu ni se bera ni qarava na nona edaumeni. Ka se sega ni ra vauci vua o ira na luvena. Kevaka o ni se nanuma tiko, e na noda tiko mai Nauvoo, eda a dau kusata na veika eda qarava, e na gauna lekaleka ka sa tara oti kina na valetabu. Era sa vakavakarau tu na dauvakacaca me ra vakarusai keda; era sa nanuma tiko me ra vakama na veivale, me vaka sa nodra cakacaka tiko e na dua na gauna balavu; ia eda a tara vakaoti na valetabu me vaka na ivakaro ka a soli vei Josefa, ka qai cavutu sara mai. E lekaleka sara na gauna e soli vei keda, ka sega ni da qarava rawa kina na veika oqo. O koya gona oqori na vuna era sega ni vauci kina vei tamaqu o ira na luvena. Ia, era na rairai lako sara beka i na vuravura tawamudu, se na vuravura ni yalo, ni bera ni qai qaravi rawa na tikina oqo; ia e na sega ga ni dua na kena duidui; era na qai qarava ga o ira ka ra na laki lewena na vuvale oqo, ke duanadrau sara na yabaki na nodra waraka (DBY, 401).
Era sa sucu mai vuravura e drau vakadrau na milioni na tamata, era mai tiko vakalekaleka e na bula oqo, ka qai takali tale yani, ka lecaika sara e na veika e baleti ira, se na yavu ni veivakabulai ka sa vakarautaki tu me baleti ira. Era na kune vakacegu mai na nodra kila, ni lewa talei sa virikotori oqo mai Lomalagi, e na muri ira yani ina bula ka tarava, ka soli kina vei ira na bula tawamudu kei bula vakalou, e na itikotiko vakatui, e na veimatanitu, e na nodra kaukaua kei na lewa, ka tiko kina e na iserau ni Tamada na Kalou, e na vuku i Jisu Karisito, na Luvena (DBY, 404).
Eda vunautaka tiko oqo vei ira na Kosipeli ni Veivakabulai—vei ira era sa mate—mai vei ira era sa mai bula e na itabagauna oqo [raica na V&V 138:57] (DBY, 397).
E dola tu na katuba me ra ciqoma na Kosipeli o ira era sa bula vakayalo tiko. Ni davo tiko na yagona me bogi-rua e na ibulubulu, a lako kina o Jisu i na vuravura ni yalo, me laki vakaraitaka vei ira na tacida e kea, na kena tara cake na matanitu, me ra vakalesui tale na yalo me ra kila na dina, e na nodra tiko oqori e na vuravura ni yalo; a laki tavoca e kea na takia ni noda vakalotutaki, me vaka ga e a mai vakayacora e vuravura oqo. O ni sa na qai kila kina ni sa tu tale ga na sala me ra ciqoma e kea na ivakavuvuli dina o ira na yalo. O ni na taroga beka se ra na papitaiso beka e kea? Sega. Era na laki tabaki beka me soli vei ira na Yalo Tabu? Sega. E na sega ni laki qaravi e kea e dua na cakacaka vakayago, ia sa dau soli tu ga vei ira na rarama, lagilagi, kei na cakacaka yaco ni Yalo Tabu, me vaka ga sa dau sotavi e veigauna e na vuravura oqo; e tu e kea na lawa ka vauci kina na vuravura ni yalo, ka ra qali tu kina (DBY, 397).
E rawa beka ni da vukei ira? Io. Na cava beka na inaki ni noda tara valetabu? Eda na sega ni tara valetabu wale ga eke, ni kevaka sa lako vinaka, ka da kune kalougata na lomani tiko, eda na rairai tekivu tara tale yani e rua se tolu na valetabu, me toso tiko ga e na kena sa gadrevi na cakacaka, me baleta vakatabakidua na nodra vueti na wekada era sa mate. Ni sa vakatakilai ga mai vei au ni ra a mai bula ka takali yani e so na wekaqu, ka sega ni vakaivotavota e na isolisoli ni Kosipeli, se bau rogoca mada ga na kena vunautaki, ka ra tamata dodonu tale ga me vakataki au, ka dau ivalavala dodonu vakataki au, se dua tale ka mai bula e vuravura oqo, se tagane se yalewa; ka dau yalododonu, e na veika era sa vakavulici kina, me vakataki ira ga na i Apositolo se parofita ka a bula mai liu, au na lako ka laki papitaisotaki, vakadeitaki e na lotu, vakasavasavataki, ka lumuti, ka qarava na veicakacaka yadudua kei na edaumeni e na vukudra, me rawa kina ni dolavi vei ira na katuba ki na matanitu silesitieli (DBY, 403).
Sa ivakavuvuli taleitaki dina na ivunau oqo me baleta na veipapitaisotaki me baleti ira na mate, ka dua vei ira na ivakavuvuli lagilagi ka se bau vakatakilai mai ki na vuvale vakatamata, ni kunei kina na rarama, kaukaua, lagilagi, na dokai me da rawata kina na bula vakatukatuka (DBY, 399).
Sa le vuqa sara na wekaqu era sa mai moce tu [mate], kau sa papitaisotaki e na vukudra, me tekivu mai na kena tauyavutaki na Lotu—era tamata vinaka, yalodina, era vakaitutu dokai, ka dau vakavatukanataka vei ira na tamata kece ga na loloma vakarisito era vakaiyautaki kina, era dau bula dodonu, ka bula savasava. Eda na sega ni laiva me ra lako i eli; e na sega ni laiva tale ga na Kalou me yaco vakakina. Sa rauta vinaka na yavu ni veivakabulai, me laveti ira kece ga, ka laki biuti ira e na dua na itokatoka ni bula, me ra kunea kina na marau kece ga era kila tu (DBY, 403).
Era sa lakosivita yani na drakidrakita [ni bula vakayago oqo], ka sa yawa sara mai na bula ka rawa ni ra dui qarava ga kina na cakacaka ni veivakabokoci ni nodra ivalavala ca, ka me ra laki rawata na bula vakalou, era sa na qai vakanuinui ga vei ira na wekadra, o ira na luvedra, se o ira na nona kawa na luvena, me ra laki qarava e na vukudra, me ra qai rawata kina na matanitu silesitieli (DBY, 406).
Na cava beka o nanuma ni ra na tukuna na tubuda, ke ra na vosa mai na ibulubulu? Era sega li ni na kaya vei keda, “Keimami sa mai davo tu oqo me vica na udolu na yabaki, e na vale oqo keimami mai vesu tu kina, ka waraka tiko na kena cadra mai na itabagauna oqo?” … Na cava tale beka era na vakasolokakanataka ki daligada, me da kila rawa kina na bibi ni cakacaka eda sa mai qarava tiko oqo. Era sa matawanono tu na lewe i lomalagi ki na le vica wale na tamata era tu oqo, ka qai veivakauqeti vakawasoma vei ira, me baleta na nodra vakabulai na tamata. Era sa matawanono vakakina mai eli o ira na tevoro vei keda, ka dau tovolea tiko me ra vorati keda, ka ra se lululu tiko ga na tamata kei ira na italai ni tevoro, ka sega ni vakasavasavataki ira, ka vakatakekere vua na Turaga, ka qarava tiko na cakacaka sa vakaroti keda kina, ka biuta tale ga ki na qeteqete ni ligada (DBY, 403–4).
E na veivakalougatataki vei keda na Tamada Vakalomalagi, ni da vakadidike ki na kena volai na kawa, me ra vakabulai kina na tubuda.
Au kila ni se tu na cakacaka me qaravi [e na ikatolu ni Yabakiudolu], ka sa saga vagumatua sara o vuravura me kasura na noda sasaga. Na cakacaka cava beka? Na kena tara na valetabu. Ni se bera mada ga ni da tekivu tara valetabu, sa tekivu me tauriyaragi vei keda o ira na lewe i eli. … Na cava beka me da vakayacora e na veivaletabu oqo? E tu beka e so na ka me laki qaravi kina? Io, eda na sega ni waraka kina na ikatolu ni Yabakiudolu kei na taucoko ni lagilagi ni Kalou e vuravura; me da tekivutaka ga e na gauna sa tara kina na valetabu, me qaravi kina na nodra vakabulai na tubuda; ka da na vaqara na kedra itukutuku vakavuvale, me da rawata rawa tu. Ni oti e dua na gauna, eda sa na rawata sara vakavinaka. Me da laki qarava e na veivaletabu oqo na veicakacaka ni Kosipeli i Jisu Karisito, e na vukudra na wekada (DBY, 402).
Eda veipapitaisotaki tiko oqo me baleti ira na mate … e na vukudra na tamada, na tinada, na tubuda, noda momo, noda nei, o ira na wekada vakadra, o ira na noda itokani, kei ira na noda veikilai mai liu … , ia sa tu vei ira e so na gagadre me ra vakasaqara na nodra kawa, me ra kunea mai na itukutuku vakaivola ni wekadra. Era se bera beka ni kila na kena ibalebale, ia sa veivakavuqeti vei ira na Turaga; ka na qaravi tiko ga mai vei tama vua e dua tale na tama, mai na tamata ki na tamata, me yacova ni ra sa qai rawata na itukutuku ni nodra kawa na tubudra, me vaka e kunei rawa (DBY, 406).
Ni sa mai tauyavu e vuravura na nona Matanitu, ka vakaduri tale o Saioni, e na talai ira na nona tamata na Turaga, me ra ivakabula ni Ulunivanua o Saioni [raica na Opetaia 1:21]. Era na mai vakatakila na italai ni Kalou ka ra a bula mai liu e vuravura na veivanua era dui bula kina o ira ka se sega tu ni ciqoma na Kosipeli, me soli yani na yacadra, ka kaya, “Mo ni lako yani, o kemuni na italai ni Kalou, ka laki qarava na nomuni itavi, kei na veika sa soli tu vei kemuni; mo ni lako ka laki qarava na veicakacaka ni vale ni Kalou, e na vukudra o ira ka sa mai biuta na bula vakavuravura oqo, ka sega ni ciqoma na Kosipeli, kei ira vakayadua tale ga era na laki vakabulai; ni kauti ira cake mai me ra mai vakaivotavota e na matanitu silesitieli, teresitieli, se na tilesitieli,” … ni na vakaivotavota na tamata yadua e na veika e rawata, e na veika era vakayacora mai e na nodra bula, se vinaka, se ca, se vakalevu se vakalailai (DBY, 407).
Sa kaya kina na Turaga, au sa solia na lewa ka soli vei Ilaijia na Parofita— au sa tukuna mai na yavu oqori me vagolea na lomadra na qase vei ira na luvedra, ka me vagolea na nodra vakasama na luvedra vei ira na nodra qase [raica na V&V 2; 110:13–15]. O koya gona, kemuni na luvedra, sa vagolei tiko li na lomamuni ki na nodra vakabulai na nomuni qase? O ni sa dau saga li vagumatua mo ni vueti ira mai ka ra sa mate, ka sega ni kila na Kosipeli, ka a dau saga tiko ga me solia vei kemuni na Turaga sa Kaukaua Sara na veika e baleti kemuni? Ni ra a mai sotava tale ga na noda qase na vosa veivakalougatataki ni sega ni ra na guilecavi o ira na luvedra. Oi kemuni na luvedra na noda qase, mo ni dau raica na veika bibi e so oqo. Mo ni dau curuma na nona valetabu na Turaga, ka laki veiqaravi kina e na vukudra na nomu qase (DBY, 408).
Eda na ivakabula ni Ulunivanua o Saioni, e na noda qarava na veicakacaka ni valetabu me baleti ira na wekada era sa mate.
Eda sa lesi, me vaka sa dau tukuni vei kemuni, me da vueta na veimatanitu kei vuravura. Era na sega ni vakavinakataki o ira na noda qase ke sega o keda; e na sega tale ga ni rawa me da vakavinakataki sara o keda, ke sega o ira. Me samati cake e na Matabete; me cokotivata mai na veitabatamata era a sucu mai i vuravura, me yaco sara yani ki na gauna i Atama na Tamada, me vakalesui na tamata kece ga e rawa ni vakabulai, ka laki vakatikori e na vanua era na laki vakabulai kina, ka dui rawata kina na nodra bula lagilagi e na matanitu ka soli vei ira. Me qarava na Matabete oqo; sa inaki ni Matabete oqo me qarava na veika oqori (DBY, 407).
E vakatakilai e na ivakavuvuli ni iVakabula, ka solia vei ira era vakabauta me ra taukena na ivakavuvuli me ra lakova kina na Ulunivanua o Saioni o ira na ivakabula, me ra laki veivakabulai kina … vei ira kece sara, me vakavo ga o ira era sa ivalavala ca ki na Yalo Tabu. Me ra curuma yani na valetabu ni Kalou o ira na turaga kei na marama, ka tautauvata ni ra na laki kena duru [raica na iVakatakila 3:12], ka veiqaravi kina e na veiyabaki kece ga, e na vukudra era sa moce tu me vica na udolu na yabaki (DBY, 407).
Me laki qaravi rawa kina na cakacaka, e dodonu me udolu vakaudolu na valetabu, ka sega ni dua tu ga, ka ra na laki curuma kina na veivaletabu oqori o ira na turaga kei na marama, ka ra bula mai e na gauna ka vakatakila mai na Turaga (DBY, 394).
Oqo gona na ka me da vukei ira kina na lewe i vuravura oqo. Niu dau vakadikeva vakamalua, au na sega sara ni via cegu kina vakadede, meu dau veituyaki e na loma ni siga taucoko; ni da vakasamataka tiko, sa rui lekaleka sara na gauna, ka sa rui cakacaka dredre (DBY, 410).
Na matabete ka sa mai vakatikora tale na Turaga vei ira era gadreva, e baleta vakatabakidua na nodra vakarautaki o ira me ra laki kila vinaka na ivakavuvuli me baleta na lawa ni matanitu silesitieli. Ke da vakamuria na lawa oqo, ka taqomaka tiko vakavinaka, me kua ni luluqa, ka bulataka na kena ivakavuvuli, e na vakarautaki keda ki na matanitu silesitieli. E na so tale beka era na rawata? Io,na udolu vakaudolu na milioni na lewe i vuravura ka ra na rairai ciqoma, ka vakamuria na lawa eda vakavuvulitaka, kevaka e a soli vei ira. Ni na vakalesui Saioni tale mai na Turaga, me ra veiraici mata kina na ivakatawa, ka qai tauyavutaki kina o Saioni, era na lako yani i na Ulunivanua o Saioni o ira na ivakabula, me ra vakabulai ira kina na luvena tagane, se luvena yalewa o Atama, ka dodonu me ra vakabulai, mai na nodra qaravi (DNW, 16 Me 1860, 1).
Era na sega ni laki vakarautaki vinaka o ira na noda qase, ke sega o keda, ka sega tale ga ni rawa ni da vakavinakataki o keda, ke sega o ira. Era sa qarava oti mai na nodra cakacaka, ka ra sa mai moce tu oqo. Eda sa lesi kina e na gauna oqo me da qarava na noda itavi; ka na cakacaka bibi duadua e na qarava na tamata e vuravura. E dodonu me ra qaravi na milioni vakamilioni na tamata era bula mai e na vuravura oqo, ka ra mate tale, ka se bera ni vakavulici e na Kosipeli, me ra qai laki rawata kina na bula tawamudu (oqori o ira vakayadua ga ka ra na ciqoma na Kosipeli). Eda sa kacivi kina me da mai curu e na cakacaka oqo (DBY, 406).
O cei beka e na taukena na vuravura, kei na veika taucoko e tu kina? E sega li ni o ira ka sa vakarautaka mai na Turaga me nodra na isolisoli dokai oqori? Me ra lakova kina na Ulunivanua o Saioni ka me ra ivakabula, me ra qai cakacaka tiko ga e na gauna donuya na Yabakiudolu, me ra veivakabulai kina vei ira na wekadra (DBY, 407–8).
E na golevi e na ikatolu ni Yabakiudolu na tara valeta bu kei na kena qaravi na veicakacaka ni valetabu.
Eda saga tiko me da veivakabulai vei ira era se bula tiko, kei ira era sa mate. E rawa ni ra digidigi o ira ka ra se bula, sa kautani oqori vei ira era sa mate. E milioni vakamilioni vei ira era sa mate, a sega ni ra vakavulici e na Kosipeli, a sega ni tu vei ira na Matabete, ka sega tale ga ni donuya mai na isolisoli tale e vuqa eda sa mai donuya tu oqo. Me da toso tiko ga ki liu e na yaca ni nodra Kalou na Isireli, ka laki qarava na veicakacaka tabu me baleti ira. Me yacova yani na Yabakiudolu, na veiyabaki e so ka ra na marautaka ka veiqaravi vua na Kalou, me da tara valetabu kina, ka veiqaravi e na vukudra era sa moce tu oqo me vica na drau kei na udolu na yabaki—o ira ka dodonu me ra ciqoma na ivakavuvuli dina ke a soli vei ira; me da qai laveti ira mai, ka semati ira ki na isema ka na vauci keda lesu tale me yaco sara vei Atama (DBY, 404).
Me vaka au sa dau tukuna vakawasoma mai vei kemuni, oqori gona na cakacaka ka na qaravi e na ikatolu ni Yabakiudolu. Me ra qarava na cakacaka oqori o ira na kawa i Eparaama, na kawatamata ka sa digitaki kina, na kawa vakatui, o ira na nona tamata na Turaga, ka veiyalayalati na Turaga kei ira. Era na cavuikalawa gona, ka veivakabulai ki na luvena tagane kei na luvena yalewa yadudua o Atama, ka soli vei ira e vuravura oqo na veivakabulai; kei ira tale ga na yalo e na vuravura ni yalo ka ra na laki vakavulici, ra veivosaki kaya, ka kau yani vei ira na ivakavuvuli ni bula tawamudu, me ra ciqoma tale ga na Kosipeli; ka ra na lewe levu na luvedra e vuravura oqo, ka ra na laki qarava e na vukudra na veicakacaka ni Kosipeli, ka baleta na bula vakayago oqo (DBY, 403).
Eda vakanuinui ga vua na Kalou. Au kila ni na vala o koya e na vukuda, me rawa ni da qai laki papitaiso kina e na vukudra ka ra vu mai vei Atama e na loma ni yabakiudolu; ni sa na duri kina e drau vakadrau na valetabu, ka ra udolu vakaudolu na tagane kei na yalewa era laki veiqaravi e loma, me baleti ira era sa moce tu, ka ra se bera mada ni bau rogoca se vakamuria mai na ivakavuvuli ni Kosipeli, me ra qai vakaturicake e muri, e na lagilagi ni tucake tale, me ra laki rawata kina na veimatanitu ka sa vakarautaka na Kalou me baleti ira. E na caucaudre sara na sasaga ni Tevoro me vakataotaka na noda sasaga, ia eda na sega ni kabakoro yani vua, e na noda dau talairawarawa ga ki na lewa, kei na noda vakabauta, na Kosipeli ni Luve ni Kalou. Sa dau veisaqasaqa o vuravura taucoko ki na ivakavuvuli oqo. Ia, e dua beka na kena leqa? Ke ra raica mada ga me vaka sa wanonova mai na Turaga, era na dau taleitaka vakalevu, era na sega kina ni saqata, ka ra na vakacaucautaka ga na Kalou, e na nona vakatakila mai na nona ivakavuvuli lagilagi (DBY, 401).
Me iUlutaga ni Vuli
Sa solia na Kalou vei ira era sa mate na sala me ra vakaivotavota kina e na isolisoli ni valetabu.
-
Na “lewa talei” ni nodra vueti o ira era sa mate, ka se sega ni vakaivotavota e na taucoko ni isolisoli ni kosipeli, e “kune vakacegu” kina o Peresitedi Young. Na cava na vuna? Na cava beka na ibalebale ni lewa oqori vei iko, kei ira na wekamu lomani?
-
E tekivutaki vakaevei, kei na gauna cava me laki tini kina, na kena vunautaki na kosipeli e na vuravura ni yalo? O cei beka e sa tomana tiko na cakacaka oqori edaidai? (Raica tale ga na V&V 138:57.)
-
Na cava beka na ibalebale ni kena tukuni ni da vueti ira na noda mate, ka dolava vei ira na katuba ki na matanitu silesitieli? (Raica tale ga na V&V 138:58.)
-
Na cava beka na vuna sa rui saqata kina vakaukaua o Setani na veiqaravi ni valetabu? Na ivakadinadina cava beka o sa rawata mai, ni na sega ni vakataotaka rawa o Setani na tara valetabu, se me tarova na kena cuqeni ka qaravi tiko ga na veicakacaka ni veivakabulai e vakayacori e loma?
E na veivakalougatataki vei keda na Tamada Vakalomalagi, ni da vakadidike ki na kena volai na kawa, me ra vakabulai kina na tubuda.
-
A vakamacalataka o Peresitedi Young na gauna me laki cava kina na itukutuku ni noda kawa, se itukutuku vakavuvale. Eda na qarava rawa beka vakaevei? Na cava beka e rawa ni o kitaka vakaiiko, mo cau kina ki na nomudou itukutuku vakavuvale?
-
Me vaka sa vakamacala kina o Peresitedi Young, o cei beka e “veivakavuqeti vei ira” na lewe vuqa, me ra kila rawa kina na veika e baleti ira na tubudra? Na ivakadinadina cava beka o sa raica rawa mai, ni sa vakayacori tiko na veika oqori edaidai?
-
Na cava beka na “lewa ka [a] soli vei Ilaijia na Parofita”? (Raica tale ga na V&V 27:9; 110:13–15.)
Eda na ivakabula ni Ulunivanua o Saioni, e na noda qarava na veicakacaka ni valetabu me baleti ira na wekada era sa mate.
-
Me da ivakabula beka vakaevei, ni Ulunivanua o Saioni?
-
Na cava beka na vuna e dredre sara kina vei ira na wekada era sa mate, me ra rawata na bula uasivi, ke da sega ni qarava o keda na kena cakacaka? E na dredre beka vakaevei ni da rawata na bula uasivi o keda, ke ra a sega o ira?
E na golevi e na ikatolu ni Yabakiudolu na tara valetabu kei na kena qaravi na veicakacaka ni valetabu.
-
Na cava soti beka na “cakacaka ka na qaravi e na ikatolu ni Yabakiudolu”? O cei beka e na kitaka?
-
Me da vorata beka vakacava na sasaga nei Setani me vakataotaka na cakacaka oqo? E na cokonaki keda beka vakaevei ki na ikatolu ni Yabakiudolu na noda dau “talairawarawa ga ki na lewa, kei na noda vakabauta, na Kosipeli ni Luve ni Kalou”?
Oqo e dua na itaba vou ni Valetabu e St. George. E na kena vakatabui na valetabu oqo e na vula o Epereli ni yabaki 1877, sa qai dolavi tale kina vei ira na Yalododonu na kena qaravi na nodra edaumeni o ira era sa mate.