Biblioteka
Hyrje te Letra e Parë e Palit drejtuar Korintasve


Hyrje te Letra e Parë e Palit drejtuar Korintasve

Përse të studiohet ky libër?

Anëtarët e Kishës së hershme që jetonin në Korint, u përballën me shumë probleme që ekzistojnë në botë sot, të tilla si përçarja, mësimet e rreme dhe imoraliteti. Te 1 Korintasve ne mësojmë se Pali u mësoi këtyre shenjtorëve si të nxitnin unitetin në Kishë, si t’i mësonin gjërat e Perëndisë, rolin e trupit fizik si një tempull për Frymën e Shenjtë, natyrën e dhuntive shpirtërore, rëndësinë e marrjes së sakramentit në mënyrë të denjë dhe vërtetësinë e Ringjalljes. Nëpërmjet studimit nga ana e tyre të mësimeve të Palit të shënuara te 1 Korintasve, studentët mund të mësojnë doktrina e parime që do t’i ndihmojnë të jetojnë me drejtësi pavarësisht nga ligësia që i rrethon.

Kush e shkroi këtë libër?

Vargu hyrës i Letrës së Parë drejtuar Korintasve tregon se ajo u dërgua nga Apostulli Pal dhe një dishepull i quajtur Sosteni, i cili mund të ketë shërbyer si shkruesi i Palit (shih 1 Korintasve 1:1). Ndërkohë që hollësitë mbi rolin e Sostenit nuk dihen, është e qartë se Pali qe autori i përmbajtjes së letrës (shih 1 Korintasve 16:21–24).

Kur dhe ku u shkrua ai?

Pali e shkroi letrën të njohur si 1 Korintasve pranë fundit të vizitës së tij tre-vjeçare në Efes (gjatë misionit të tij të tretë), që ka gjasa të ketë përfunduar diku midis viteve 55 dhe 56 ps.K. (shih Veprat e Apostujve 19:10; 20:31; Bible Dictionary [Fjalori Biblik], “Pauline Epistles” [“Letra të Palit”]).

Për kë u shkrua ky libër dhe përse?

Kjo letër iu shkrua anëtarëve të Kishës në qytetin e Korintit. Pali e kishte predikuar ungjillin në Korint për pothuaj dy vjet (shih Veprat e Apostujve 18:1–18) dhe organizoi një degë të Kishës atje (shih Bible Dictionary [Fjalorin Biblik], “Pauline Epistles” [“Letra të Palit”]). Më vonë, ndërkohë që Pali po predikonte në Efes gjatë udhëtimit të tij të tretë misionar, ai mori një lajm nga anëtarët e Kishës në Korint. Ai i ktheu një përgjigje degës (shih 1 Korintasve 5:9), por fatkeqësisht kjo letër humbi dhe si rrjedhojë nuk gjendet në shkrimet tona të shenjta. Më vonë, Pali mori një njoftim tjetër nga anëtarët në Korint lidhur me problemet e Kishës atje (shih 1 Korintasve 1:11), të cilëve ai iu përgjigj duke u shkruar një letër tjetër, e cila u bë e njohur si 1 Korintasve. Prandaj, 1 Korintasve në të vërtetë është letra e dytë e Palit drejtuar anëtarëve në Korint.

Në kohën e Palit, Korinti ishte kryeqyteti i krahinës romake, Akaia, e cila përfshinte pjesën më të madhe të Greqisë së lashtë, në jug të Maqedonisë. Si një qendër tregtare e pasur, Korinti tërhiqte njerëz nga të gjitha anët e Perandorisë Romake, duke e bërë atë një nga qytetet më të larmishme në zonë. Në kulturën fetare korintase mbizotëronte adhurimi i idhujve dhe kudo në qytet kishte shumë tempuj dhe faltore. Në kohën e shërbesës së Palit, korintasve u kishte dalë nami se ishin shumë të shthurur. Për shembull, në tempullin e Afroditës thuhet të jetë praktikuar prostitucioni ritual.

Letra e Parë e Palit drejtuar Korintasve e bën të qartë se anëtarëve të Kishës u mungonte uniteti dhe se disa bindje e zakone pagane kishin filluar të ndikonin në respektimin e parimeve dhe ordinancave të ungjillit nga ana e tyre (shih 1 Korintasve 1:11; 6:1–8; 10:20–22; 11:18–22). Pali u shkroi anëtarëve të Kishës në Korint për t’i ndihmuar ata me pyetjet e problemet e tyre dhe për t’i forcuar të kthyerit në besim, të cilët e kishin të vështirë t’i braktisnin bindjet dhe zakonet e tyre të kaluara.

Cilat janë disa tipare dalluese të këtij libri?

Dhiata e Re përmban më shumë këshilla dhe mësime nga Pali drejtuar anëtarëve të Kishës në Korint sesa ndonjë dege tjetër. Në fakt, të dyja letrat e Palit drejtuar Korintasve përbëjnë një të katërtën e të gjitha shkrimeve ekzistuese të Palit.

Te 1 Korintasve ne mësojmë që Pali shpjegoi se Jezu Krishti e kishte përmbushur ligjin e Moisiut. Pali theksoi rëndësinë e “zbatimi[t të] urdhërimeve të Perëndisë” (1 Korintasve 7:19) “nën ligjin e Krishtit” (1 Korintasve 9:21), me qëllim që të merren bekimet e shpëtimit nëpërmjet ungjillit.

Përmbledhje

1 Korintasve 1–11 Pali paralajmëron kundër përçarjeve brenda Kishës dhe thekson rëndësinë e unitetit midis anëtarëve të Kishës. Ai i paralajmëron anëtarët ndaj imoralitetit seksual, jep mësim se trupi është një tempull për Shpirtin e Shenjtë dhe nxit vetëdisiplinimin. Ai trajton pyetje të veçanta lidhur me martesën dhe shërbimin misionar, si edhe ordinancën e sakramentit, dhe nëse është e lejueshme ose jo të hash mish sakrifice që është flijuar për idhujt paganë.

1 Korintasve 12–14 Pali jep mësim se ne duhet t’i kërkojmë dhuntitë e Shpirtit. Ai u kujton shenjtorëve korintas për rëndësinë e apostujve, profetëve dhe mësuesve dhe për kujdesin që anëtarët duhet të kenë për njëri-tjetrin. Ai thekson rëndësinë e dashurisë hyjnore mbi të gjitha dhuntitë e tjera shpirtërore.

1 Korintasve 15–16 Pali dëshmon se ai qëndron midis shumë të tjerëve, të cilët janë dëshmitarë të Krishtit të ringjallur. Ai jep mësim se çdokush do të ringjallet dhe se pagëzimi për të vdekurit pohon të vërtetën e Ringjalljes së ardhshme. Pali shpjegon se trupat e ringjallur do të ndryshojnë në shkallët e lavdisë dhe se fitorja e Jezu Krishtit mbi varrin heq gjembin e vdekjes. Pali organizon mbledhjen e parave për shenjtorët e varfër në Jeruzalem.

Shtyp në Letër